oto klucz bez którego ciężko trafić do rozumów Przodków. Na takich podstawach Wiary osadzali oni zwyczaj i obyczaj, na nich uszczytniali mowę, stawiali Kościoły, zamki budowali; na nich wreszcie zakładali szkoły i biblioteki dla światła i nauk. Wiara była dla pisarzy dawniejszych solą i okrasą; więc też ona niby krew żywotna krąży po ich dziełach. —
Tadeusz w księdza wpatrzył się głęboko, słuchał uważnie, a ksiądz mówił dalej — Objaśniam bliżej stanowisko ojców: oni myśleli, pisali, działali, oparci na Wierze, Podaniu i Powadze Kościoła. Co im Wiara podała, co uświęciła powaga Kościoła, to oni rozumem hadali, i ztąd brali światło dla pism i dla domu. Cechą też odznaczającą głównie ich charakter, była przemiana Wiary w żywot doskonały. Na ten punkt się postawić owoż klucz do pisarzy dawnych. W obecnem położeniu, to dla pana wynika zadanie: wżyj się pan w zasady Wiary, i w to co Kościół posiada ku temu, a będziesz w tych dziełach i pamiątkach jakby w domu swoim.
— Ta sama rada — Tadeusz odrzekł po namyśle — którą już kilkakroć słyszałem. Żeby przecie ta rada przestała być radą, i czynem się stała; jakim sposobem, proszę,