— Szczęśliwe odkrycie! — krzyknÄ…Å‚ nasz uczony, roztworzywszy ksiÄ™gÄ™: — "Stryjkowski Maciej z Osostowa (ur. 1546), Kronika Polski, Litwy i wszech Rusi; wydanie drugie w Warszawie, roku paÅ„skiego 1766, in folio. " Jakaż swoboda, książka o rzeczach swojskich, mowÄ… naszÄ…, przez ziomka wydana! — OdÅ‚ożyÅ‚ jÄ… na bok; rÄ™kÄ… siÄ…gnÄ…wszy dalej, spotkaÅ‚ Marcina i Joachima Bielskich; również kroniki w ojczystym jÄ™zyku. OdÅ‚ożyÅ‚ i te. Choć nastÄ™pnie trafiÅ‚ na StanisÅ‚awa Sarnickiego, Decyusza, Max. FedrÄ™, Å?asickiego, Góreckiego Leonarda, pisarzy także XVIgo wieku, mniej go interesowali, iż w Å‚aciÅ„skiej mowie. ByÅ‚y tam z tego samego wieku dzieÅ‚a Orzechowskiego, zwanego z wymowy i czystoÅ›ci oraz mocy stylu Demostenesem polskim: aliÅ›ci i te dla mowy Å‚aciÅ„skiej mniej go zajęły. Natomiast Rej, pierwszy poeta krajowy, wielce rozradowaÅ‚ naszego badacza.
Nie mijaÅ‚ kolei, szedÅ‚ od wieku do wieku, i z każdego, pisarzy byÅ‚o tam dostatkiem. Z wieku XVII byÅ‚ tam StanisÅ‚aw Krysztanowicz, Jakób Sobieski, Ojciec Króla StanisÅ‚awa, Petrycy, StanisÅ‚aw Å?ubieÅ„ski, PaweÅ‚ Piasecki, Szymon Starowolski; ci dwaj ostatni nader znakomici lu-