składu zebranych zapasów. Spowiedź dla człeka jest również komórką ulową, w nią znosi co nazbiera w sobie, co go korci, co go niepokoi, co cieszy, pogody przydaje. Samemu strawić tego niepodobna, wyjawić trzeba, zdać liczbę należy z siebie samego przed Bogiem, Najwyższym Sędzią w osobie kapłana. Rachunek taki, żal za przewinienia, przedsięwzięcie poprawy, kary wypełnienie, ileż na raz nauki, przypomnień, że się jest człowiekiem ! Rozbiorem najdokładniejszym natury człowieka, stanu, położenia, jest Spowiedź, często nam powtarzał ów zacny Professor. Zadawał to pytanie: czyż który z filozofów jakiego bądź wieku, skuteczniejszą wynalazł metodę poznawania siebie? A do czegóż się odnosić powinny badania mężów naukowych w ostatnim wypadku, jeźli nie do tego celu? Celem tym jest praktyka, szczęśliwość myślenia, czucia i działania, słowem obrotu każdego. Nosce te ipsum, Znaj siebie samego, było węgielnym mądrości kamieniem. Spowiedź nie odpowiadaż temu warunkowi? nie płynież raźno po zdrojach bytu i istnienia? —
Amasi ta odpowiedź serce rozpłonęła, bo już zawierzać poczęła listowi: że Spowiedź hańbi męża uczonego.
Sędzia pod ten czas bawił pośród gumien;