Alfred de Musset : studyum literackie Edwarda Lubowskiego. - strona 1
"   ALFRED DE MUSSET.   Studyum literackie   Edwarda Lubowskiego.   Toruń. Nakładem Redakcyi Gazety Toruńskiej. 1874 "

Alfred de Musset : studyum literackie Edwarda Lubowskiego. - strona 2
"   ALFRED DE MUSSET.   Studyum literackie Edwarda Lubowskiego. Toruń. Nakładem Redakcyi Gazety Toruńskiej. 1874 "

Alfred de Musset : studyum literackie Edwarda Lubowskiego. - strona 3
" Druk J. Buszczyńskiego w Toruniu.   "

Alfred de Musset : studyum literackie Edwarda Lubowskiego. - strona 4
" Wypadek wojny francuskiej roku 1870 oddziałał we Francyi nietylko na stósunki polityczne, moralne i społeczne, ale i naukowe i literackie. Zaczęto się wypierać wpływu literatury i filozofii niemieckiej, obrzucono nawet w roku zaprzeszłym potępieniem panią de Staël za jej dzieła o..."

Alfred de Musset : studyum literackie Edwarda Lubowskiego. - strona 5
" niemiecku (Byron również nie znał tego języka w chwili, gdy się ukazał Faust Göthego); jeden może Gerard de Nerval. Göthe był dla nas bogiem, któregośmy odgadywali raczej aniżeli znali. Odwiedzano go w Wejmarze nie dla zaczerpnięcia natchnienia, ale dla oddania mu pokłonu...."

Alfred de Musset : studyum literackie Edwarda Lubowskiego. - strona 6
" Mimo tak stanowczego orzeczenia wpływ pośredni, przynajmniej co do ogółu poetów tej epoki — mimowolny, zaprzeczyć się nie da. Prawda, że liryzm francuski i liryzm niemiecki nie były wcale do siebie podobne. Poezya albowiem francuska, jak ją ktoś trafnie nazwał, była wielką damą..."

Alfred de Musset : studyum literackie Edwarda Lubowskiego. - strona 7
" bokości i tajemniczości ducha obcego, czyli o odczucie i oddanie w języku francuskim tego, co uczuli i oddali Niemcy i Anglicy w swojim. Poezya obracająca się dotąd w ciasnych granicach madrygału, ód szumnych, epigramatów XVII i XVIII wieku, przeradzała się z prostej rozrywki..."

Alfred de Musset : studyum literackie Edwarda Lubowskiego. - strona 8
" z podziwem swojim dla wielkiego reformatora w dziedzinie fantazyi: ... Et toi, Byron, semblable à ce brigand des airs, Les cris du desespoir sont tes plus doux concerts, Le mal est ton spectacle, et l'homme est ta victime, Ton oeuil comme satan, a mesuré l'abime, Et ton âme, y plongeant loin..."

Alfred de Musset : studyum literackie Edwarda Lubowskiego. - strona 9
" i jego niepożytej twórczości, rzucono anatema na szkołę, jaką tenże wytworzył. Między innemi Dechamps powiedział: "... Dość, iżby się obłąkało dwóch lub trzech pisarzy, ażeby pociągnąć za sobą całą gromadę małp, przybierającą maskę smutku;.. ich głównem staraniem..."

Alfred de Musset : studyum literackie Edwarda Lubowskiego. - strona 10
" molubniej i najciaśniej pojęty, jeszcze słabiej odmalowany słowem, czyż może zastąpić czysty zdrój prawdziwego uczucia, czy może pobudzić i natchnąć choćby prostaczków, pragnących przy dźwięku liry pokrzepić zbolałą, duszę? Malujcie prawdziwie, śpiewajcie czysto, unikajcie..."

Alfred de Musset : studyum literackie Edwarda Lubowskiego. - strona 11
" gdyby się zwrócili w innym kierunku, wniknęli w grunt swojski, z którego wyrośli, na którym wreszcie siać i zbierać winni — niezawodnieby większą chlubę dla siebie, większą pociechę dla społeczności przynieść mogli. Może jeszcze powrócimy do tego przedmiotu, teraz mówmy..."

Alfred de Musset : studyum literackie Edwarda Lubowskiego. - strona 12
" chu zaczynano klasyfikować to, co w Wiktorze Hugo jest pięknością plastyczną, a co jest fantazyowaniem, dziwaczeniem, mającem zaledwie wartość malowniczości. Słusznie sądzi jeden z krytyków tego poety, że ta zaleta, iż jest "malarzem w poezyi", jest zarazem jego wadą. Siląc się..."

Alfred de Musset : studyum literackie Edwarda Lubowskiego. - strona 13
" wnem uniesieniem:., Cóż się zostało ze starego świata? Dwa tylko narody: Francya i Niemcy.. Niemcy czują, Francya myśli. Uczucie zaś i myśl, to cały cywilizowany człowiek. " Po wojnie francuskiej zmienił poeta cokolwiek opinią co do Niemców, szczególniej co do ich uczucia; ale tak..."

Alfred de Musset : studyum literackie Edwarda Lubowskiego. - strona 14
" on skończył, wyszydzając wszystko, nawet poezyą... Miałeś wówczas wiek twego bohatera. W cztery lata potem jakżeście się obaj, pan i twój bohater, zmienili!... wszedłeś pan na drogę wielkiej prawdziwej poezyi... jużeś nie naśladował poety Albionu, lubo wpływ mimowolny a..."

Alfred de Musset : studyum literackie Edwarda Lubowskiego. - strona 15
" jąc — jak powiada jeden z biografów — nie inną, wyobraźnią tylko swoją, czując nie innem sercem tylko swojem Co więcej, nietylko że nie naśladował nikogo, ale sum stał się twórcą szkoły, i to bez żadnych w tej mierze starań lub usiłowań. Tenże sam biograf trafnie..."

Alfred de Musset : studyum literackie Edwarda Lubowskiego. - strona 16
" później przyklasnęła młodzieńczemu poecie cała Francya. Den Paez był pierwszem jego ważniejszem dziełem. Don Paez jest to żołnierz hiszpański, zakochany w hrabinie Orvado. Po wstępie pierwszej części, tryskającym szczególną werwą, wprowadza nas autor do sypialni..."

Alfred de Musset : studyum literackie Edwarda Lubowskiego. - strona 17
" strzowstwie autora. Streszczając ważniejsze Musseta utwory, chcemy czytelników zachęcić do poznania go w oryginale i tylko lekkiemi wskazówkami oznaczyć ile się da, bez zbytniego rozszerzania ram, wydatniejsze piękności. Oto w jaki sposób poeta rozpoczyna swą, powieść: Na..."

Alfred de Musset : studyum literackie Edwarda Lubowskiego. - strona 18
" Drzwi pałacu Luigich otwarte szeroko Na straży miały zawsze podejrzliwe oko I ramię ślące śmiałków do Tybrowej fali. Bo gdy graf zawrze gniewem, w oczach mu się pali Płomień, którego zgasić nie zdoła nikt z ludzi. Sumienie w jego piersiach się nie budzi: Tyle kupił odpustów,..."

Alfred de Musset : studyum literackie Edwarda Lubowskiego. - strona 19
" W tej to chwili opowiada Delti swoje tajemnice a kończy mówiąc ostro: "jestem tylko nędzny rybak Zoppieri — w grze szukałem majątku, dziś straciłem wszystko, nie mam nic prócz tej gondoli, w której pływamy. " Po krótkiem zastanowieniu się odpowiada kochanka: "Dieu rassemble Les..."

Alfred de Musset : studyum literackie Edwarda Lubowskiego. - strona 20
" Następstwem takich namiętnych miłości bywa zawsze podejrzliwość, niewiara w miłość tej właśnie kobiety, która się dla uwodziciela poświęciła; a poeta, który umie w kilku słowach zaznaczyć tę objektywną refleksyą, daje dowód, że prócz artystycznego piękna miał jeszcze..."

Alfred de Musset : studyum literackie Edwarda Lubowskiego. - strona 21
" nieważ dla przepędzenia czasu często zaglądał w jednę książkę (serce ludzkie), a zatem czytał w niej może za wiele, a umysł zawcześnie dojrzały nie zawsze na co się przydaje. Z tej to przyczyny — dodaje poeta — nigdy na balu nie tańczył. " W tym tonie lekkiego, czysto..."

Alfred de Musset : studyum literackie Edwarda Lubowskiego. - strona 22
" Zamiast sypiać w pantoflu, miętosić posłania. Dziś się biedak po dachach za wróblem ugania... Doprawdy śliczny temat do łacińskich wierszy... Rozmowa Mardochea ze starym wujaszkiein, zmuszonym odstąpić na probostwie szalonemu siostrzeńcowi pokój swój na schadzkę, straciłaby na..."

Alfred de Musset : studyum literackie Edwarda Lubowskiego. - strona 23
" Wy, którym chudy obiad jest ministrów radą, Którym w starych regestraeh z poszóstna. paradą Jesczcze się może jakiś przedpłaciciel błąka, — Dziarscy a nieśmiertelni kronikarze dzionka! O sir Johnie Falstafie! tożby śmiech był szczery, Tyś okrągły, wesoły, trzeźwy od..."

Alfred de Musset : studyum literackie Edwarda Lubowskiego. - strona 24
" głowę. Gdy jednak mówi o miłości —- chociaż miłość w Mussecie zawsze jest realną — trzeba się z nim pogodzić, tyle tam wdzięku w obrazowaniu, tyle swobodnego polotu, a mianowicie tyle kolorytu w opisie. Kończąc pieśń 1szą tego poematu, usprawiedliwia się, dla czego tak..."

Alfred de Musset : studyum literackie Edwarda Lubowskiego. - strona 25
" w imię odwiecznej zasady, moralności — przeciw odwiecznej negacyi, wszystko kalającemu szyderstwu! Poemat składa się z pięciu części. Pierwsza odznacza się klasyczną pięknością i jest jakby inwokacją starożytnego świata w porównaniu z dzisiejszym. W drugiej poznajemy się z..."

Alfred de Musset : studyum literackie Edwarda Lubowskiego. - strona 26
" czy się nie sprawdziły strasznie na własnej poety ojczyznie, a kto wie, w jakim kraju i i w jaki sposób sprawdzą się jeszcze. Vous y faites vibrer du sublimes paroles; Elles flottent au loin dans les vents empestés. Elles ont ébranlé du terribles idoles; Mais les oiseaux du ciel en..."

Alfred de Musset : studyum literackie Edwarda Lubowskiego. - strona 27
" w sercu; zaczął używać, dopóki przeżyty fizycznie i moralnie w 30 roku życia nie zajrzał w kaletę swoją... próżną. Wtedy postanowił — życie sobie odebrać. "Praca!" wołał na niego stróż Anioł i tłum krzątający się na ulicach; ale on ani był zdolny pomyśleć o pracy..."

Alfred de Musset : studyum literackie Edwarda Lubowskiego. - strona 28
" od lat dziecięcych nosiła na piersi. I Rolla umiera, usta przycisnąwszy do ust Maryi... kochając chwilkę, raz jeden, i po raz pierwszy! Noce należą już do epoki, w której duch poety dojrzał, stanąwszy na szczycie swej chwały. Poetyczną idealnością przeniknione te strofy,..."

Alfred de Musset : studyum literackie Edwarda Lubowskiego. - strona 29
" ten wiersz, czujemy się głęboko wzruszeni, przebaczając mu to przedewszystkiem, że był nieodrodnem dziecięciem swego wieku. Z poetycznych jego produkcyj wspominamy tu jeszcze główny jego wiersz polityczny pod tytułem: Le Rhin allemand, ktory tak okrutnie pomścił nieubłagany..."

Alfred de Musset : studyum literackie Edwarda Lubowskiego. - strona 30
" So lang' die Flosse hebet Ein Fisch auf seinem Grund: So lang ein Lied noch lebet In seiner Sänger Mund. Sie sollen ihn nicht haben Den freien deutschen Rhein, Bis seine Fluth begraben Des letzten Mann's Gebein! Ren Niemiecki. Pieśń Mikołaja Baeckera 184O. Póki Ren w cichym pochodzie..."

Alfred de Musset : studyum literackie Edwarda Lubowskiego. - strona 31
" Le Rhin allemand. Réponse à la chanson de Baecker 1841. Nous l'avons eu, votre Rhin allemand, II a tenu dans notre verre. Un couplet, qu'on s'en va chantant, Efface-t-il Ia trace altière Des pieds do nos chevaux, marqués dans votre sang? Nous l'avons eu, votre Rhin allemand; Son sein..."

Alfred de Musset : studyum literackie Edwarda Lubowskiego. - strona 32
" Ren Niemiecki. Odpowiedź na piosnkę Baeckera 1841. Myśmy mieli Ren niemiecki, wasz ruchomy wał, W szklance naszej ogarnięty spokojniutko stał. Czyż piosenka, co tam skwierczy, ma dostatek sił Zatrzeć ślady, co z krwią waszą, koń nasz w ziemię wbił? Myśmy mieli Ren niemiecki,..."

Alfred de Musset : studyum literackie Edwarda Lubowskiego. - strona 33
" Kolega jego Lamartine odpowiedział także Beckerowi wierszem, zatytułowanym: La Marseillaise de la Paix. Zaczyna od słów: "Roule, libre et superbe entre tes larges rives, Rhin! Nil de l'Occident, coupe des nations! Et des peuples assis qui boivent tes eaux vives, Emporte les défis et..."

Alfred de Musset : studyum literackie Edwarda Lubowskiego. - strona 34
" Wytykają ludzkości dziedzictwa przestworza; Lecz granice umysłów to podziały świata, Który skoro się kształci, ku jedności wzlata. Ojczyzna moja wszędy, gdzie Francyi chwała. Gdzie mowa jej rozbrzmiewa, gdzie prawo jej działa. Działania moralnego klimatu koleją Współziomkiem..."

Alfred de Musset : studyum literackie Edwarda Lubowskiego. - strona 35
" niejszego pokroju dramaty jak: Andrée del Sarto i Lorenzaccio nie tyle mu się powiodły, ile owe króciuchne szkice, połyskujące brylantami, a kapryśną swobodą i bogactwem fantazyjnem więcej jego talentowi odpowiednie. W ten poczet zaliczyć także trzeba dramat pięcioaktowy..."

Alfred de Musset : studyum literackie Edwarda Lubowskiego. - strona 36
" tem począć, nikt nie umiał dokładnie zdać sobie sprawy ani z postaci Wertera, ani z wrażenia, jakie budził mimowolnie a potężnie. Dziś pojmujemy, dla czego chorobliwy Werter stal się tak głośnym, wiemy, że był wyrazem zdenerwowanej społeczności XVIII wieku, a więcej może..."

Alfred de Musset : studyum literackie Edwarda Lubowskiego. - strona 37
" cznej, szukać bezwzględnej prawdy, w niej upatrując jedyne i ostateczne zbawienie; inni bacząc na ułomność natury ludzkiej, na wiarę człowieka w fatalistyczne przeznaczenie, radzili dobijać się spokoju. Lecz któż może mieć kiedy pewność, że do prawdy dotarł; któż wskaże..."

Alfred de Musset : studyum literackie Edwarda Lubowskiego. - strona 38
" i późniejszej reakcyi ujrzała nagle u siebie nieznaną dotąd a ogromną otchłanią rozwierającą się kwestyą socyalną, z którą najściślej łączyła się kwestya religii i moralności. To, co Francya odczula u siebie po tak niesłychanym wypadku dziejowym, jakim była rewolucya roku..."

Alfred de Musset : studyum literackie Edwarda Lubowskiego. - strona 39
" Rolla Mussetowski jest właśnie takim przedstawicielem braku wiary we wszelki ideał, rozpusty opierającej się na tej pewności, że tu na ziemi kończy się wszystko, bo poza grobem... jest niedocieczony chaos ciemności, jest niewskrzeszona śmierć, jest nicość. Musset też głównie..."

Alfred de Musset : studyum literackie Edwarda Lubowskiego. - strona 40
" "Za wojen Cesarstwa, podczas gdy mężowie i bracia byli w Niemczech, zaniepokojone matki wydały na świat pokolenie gorące, blade, nerwowe... Dzieci zrodzone wpośród bitew, wychowane przy odgłosie bębna, przypatrywały się sobie okiem ponurem... Wówczas żył jeden tylko człowiek w..."

Alfred de Musset : studyum literackie Edwarda Lubowskiego. - strona 41
" dwóch podobny, — wiek, w którym za każdym uczynionym krokiem nie wie się nawet, czy się stąpa po ziemi czy po gruzach. Taki chaos przedstawiał się dzieciom pełnym siły i odwagi... otóż przeszłości nie chcieli oni — przyszłość kochali jak Pigmalion Galateę... pozostała..."

Alfred de Musset : studyum literackie Edwarda Lubowskiego. - strona 42
" ważali jako jedno z dawnych złudzeń. Zastąpili ją... prostytucyą na chłodno... " Ustęp ten, wielce charakterystyczny dla zrozumienia tej książki a po części i społeczności francuskiej i wieku, przerywa autor dziwną apostrofą do Göthego i Byrona!... "Wyście półbogami, ja tylko..."

Alfred de Musset : studyum literackie Edwarda Lubowskiego. - strona 43
" kształty!... Cierpiałeś, to prawda; i nasz Słowacki cierpiał, cierpiał stokroć więcej, a przecież w jego dziełach nie znajdziesz nagich draperyj, lubieżnych zaklęć, ubóstwień poetycznego pozornie materyalizmu; — czasem tylko jęk zwątpienia, płacz rozpaczy za straconem..."

Alfred de Musset : studyum literackie Edwarda Lubowskiego. - strona 44
" opiewali rozpacz, młodzieńcy wychodzili ze szkół z czołem pogodnem, z twarzą rumianą, a z bluźnierstwem na ustach. A wreszcie charakter francuski, otwarty i wesoły, łatwo się przejął ideami niemieckiemi i angielskiemi, ale serce zanadto lekkie, ażeby walczyć i cierpieć, zwiędło..."

Alfred de Musset : studyum literackie Edwarda Lubowskiego. - strona 45
" Nie. szukać gdzieindziej przyczyny naszych bólów Przypomina się tu człowiek, którego dom dawny zburzony, nowy jeszcze nie zbudowany; nie wie on, jak się ochronić od deszczu, gdzie przenocować, odpocząć, gdzie umrzeć. " Od czasu tej wieszczby poety, t j. od r. 1836, upłynęło już..."

Alfred de Musset : studyum literackie Edwarda Lubowskiego. - strona 46
" Posłuchajmy: Oktawiusz, młodzieniec 19-letni kocha naiwnie, z owem najwyższem zaufaniem pierwszej młodości. Raz podczas wieczerzy, w chwili gdy o niej marzył i w oczy jej patrzał, schyla się. aby podnieść spadły widelec, i widzi... nogę swej kochanki opierającą się na nodze swego..."

Alfred de Musset : studyum literackie Edwarda Lubowskiego. - strona 47
" gich wywodach kończy: "jeżeli jesteś egzaltowany, powiem ci krótko: że miłości niema, bo... miłość jest to wiara, jest to religia ziemskiego życia... bo kochać, to znaczy mieć u boku towarzyszkę, któraby zrozumiała, dla czego czasem kwiat, myśl, słówko, wprawiają, nas w..."

Alfred de Musset : studyum literackie Edwarda Lubowskiego. - strona 48
" chanego ojca. Oktawiusz pędzi na wieś. Tu się kończy część I historyi bohatera. Zastał już tylko trupa. Odnalazł dziennik ojca, z którego poznaje, że był to człowiek prawy, czystej duszy — i pięknych choć skromnych czynów. Woła też syn w uniesieniu: "Nietknięty śnieg na..."

Alfred de Musset : studyum literackie Edwarda Lubowskiego. - strona 49
" wydarzeń, malowanych czasem nader świetnie i barwisto, czasem znów wychodzących z pod pióra tak wyraziście i okrągło, jakby zpod Fidyaszowego dłuta (opis piękności pani Pierson, w pierwszych dniach miodowych), raz zacieśniają, to znowu zwalniają węzeł gorącej miłości —..."

Alfred de Musset : studyum literackie Edwarda Lubowskiego. - strona 50
" duje bowiem ochotę dokuczania Brygicie, drażnienia jej, wprawiania w zazdrość, skutkiem czego następuje druga scena, daleko gwałtowniejsza. Zazdrość wściekła, którą bohater uważa za owoc przeszłości, i wesołość okrutna, lekkomyślna, obrażająca każdem słowem tę, która go..."

Alfred de Musset : studyum literackie Edwarda Lubowskiego. - strona 51
" tna i nąjfatalniejsza choroba wieku, — na którą i my cierpimy w wielkich rzeczach i małych, w miłości i przyjaźni. — w przedsięwzięciach publicznych i codziennych, w ideach i czynach. Urodziłem się w wieku bez Boga, a więc niemało odpokutować muszę! — woła w końcu bohater,..."

Alfred de Musset : studyum literackie Edwarda Lubowskiego. - strona 52
" nie szczędzili przytyków zuchwałemu, młodziutkiemu poecie, który ich niejednokrotnie wyzywał na turniej i nielitościwie kruszył na nich kopie. Jak wszyscy wielcy pisarze, jak Byron, Słowacki, Heine i inni — tak i Musset z goryczą nieraz odzywa się do całej rzeszy krytykujących...."

Alfred de Musset : studyum literackie Edwarda Lubowskiego. - strona 53
" ma w sobie miłego, niespodzianego i kapryśnego; dziwaczność i niemożebność krzyżowały się w nim z najwyższem natchnieniem. W La Coupe et les lèvres kopiował namiętność Fausta — w Porcyi Korsarza, Larę, — w Namonnie Don Juana." Ktoś znowu pisze: "Dzieła..."

Alfred de Musset : studyum literackie Edwarda Lubowskiego. - strona 54
" ślady poszła cała gromada młodzieniaszków, opiewających swe przedwczesne rozczarowania, swoje "poorane bladym smutkiem czoła" i swoje kochanki, które ich zawsze zdradzały. I stało się, że Musset wytworzył mimowoli szkołę, w której pośród wielu wzorowych uczniów znalazła się..."