Roletki

dnych ustępstwach. Po wydaleniu się Zamojskiego z Zamku, przybyła do Gorczakowa deputacja miejska z resursy. W imieniu jej przemawiał Ksawery Szlenker, kupiec warszawski i dyrektor resursy.
„Książę — rzekł do niego Szleaker po francusku — z skrwawionem i boleścią przepełnionem sercem stawa deputacja obywateli miasta przed waszą książęcią Mością, by jej wyrazić zgrozę i boleść nad wypadkami dnia dzisiejszego. Krew płynęła niewinnych i spokojnych obywateli; religia obrażona w znieważeniu krzyża świętego i w zelżeniu kapłanów! Lud zraniony w najświętszych swych prawach, niema wiary w rządzie, widzi się zdradzonym. Nie sądź Wasza książęca Mość, że policja, bagnety, żandarmy dzisiaj lud zastraszą. Waszej ks. Mości złe dają rady."
Śmiałe to i pełne godności wystąpienie oddziałało silnie na Gorczakowa. Za Szlenkerem przemawiali inni mowcy, zwłaszcza też Kronenberg. Książę zaczął się tłumaczyć z postąpienia wojska i wreszcie pod naleganiem deputacji zezwolił na cofnięcie wojska i policji do koszar, na utworzenie delegacji miejskiej i straży bezpieczeństwa, na uroczyste pogrzebanie pięciu poległych i przyrzekł wreszcie wstawić się u rządu w Petersburgu o wyjednanie koncesji narodowych oraz udzielenie instytucji, któreby Polaków zadowolniły i zabezpieczyły od podobnych wypadków.
Taki był początek owych reform, które dzisiaj zwolennicy polityki panslawistycznej i panegiryści Wielopolskiego przedstawiają jako zdobyte na rządzie przez żądania margrabiego. Lud je zdobył własną krwią swoją