www.netmag.com.pl - Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki

Lewestam Fryderyk Henryk

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 1
" FR. HENRYK LEWESTAM. ALEKSANDER FREDRO. Warszawa. Nakład Księgarni Gebethnera i Wolfa. 1876. "

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 2
" ALEKSANDER FREDRO. SZKIC BIOGRAFICZNO-LITERACKI . "

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 3
" ALEKSANDER FREDRO. SZKIC BIOGRAFICZNO-LITERACKI przez Fr. Henryka Lewestama . Warszawa. Nakładem Księgarni Gebethnera i Wolfa. Krakowskie-Przedmieście Nr 415. 1876. "

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 4
" Дозволено Цензурою Варшава 31 Марта 1876 года. Druk E. Skiwskiego, Elektoralna Nr 98. "

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 5
" S�?ÓWKO DO CZYTELNIKA. Skromna praca niniejsza, drukowana w "Kłosach" przed ośmiu laty (tomy szósty i siódmy z roku 1868), wydana obecnie w oddzielnej, mało zmienionej odbitce, ma na celu traktowanie działalności znamienitego komedyopisarza ze stanowiska czysto objektywnego, bez..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 6
" bawiać się w ustanawianie poetyckich, mniej więcej ogólnych lub szczegółowych hierarchij. Miejmy owszem nadzieję, że przy czysto bezwzglednem zapatrywaniu się na szlachetne zalety Fredry, sympatyczna ta postać nic nie tylko nie straci, lecz owszem zyskać już może tem jednem, iż..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 7
" Jedną z cech najcharakterystyczniejszych każdego okresu historycznego w życiu pojedynczych narodów, równie jak w życiu ludzkości, jest przedewszystkiem osobliwsze tegoż okresu zamiłowanie w pewnych szczegółowych rodzajach literackiej twórczości, albo też stanowczy, nie dający się..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 8
" bie w ruchach pełnych i w jaskrawościach ciepłej mowy potocznej, ta komedya po prostu nie zasługuje dziś właściwie na miano komedyi, jakoż ze smutkiem wyznać musimy, że na niej zbywa współczesnej nam epoce prawie zupełnie. Jeżeli jednak obok potopu komedyj francuzkich,..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 9
" błockim, dwaj mianowicie poeci, z których jeden, lubo wśród nas jeszcze goszczący, odzywa się do nas już tylko echem swojej przedkilkudziesięcioletniej twórczości, — drugi przed laty niewielu pożegnał ziemską gościnę. Poetami tymi są: Aleksander Fredro i Józef..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 10
" stykę epoki i miejscowości, niemal może dziesiątka lat lub zaścianku, pod wrażeniem których tworzyli swe dzieła. Dzisiejsza praca nasza poświęcona jest Fredrze, którego imię od blizko pół wieku związane jest ściśle z historyą polskiego teatru, i który, pomimo że wiele z tego,..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 11
" Nauki pobierał w domu, a charakteru będąc raczej zamknięte w sobie, aniżeli skłonnego do wesołości młodzieńczej, nie dawał niczem jeszcze poznać zarodków siły i twórczości komicznej, które się później tak świetnie w nim rozwinęły. Zarodki te przecież rychło już..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 12
" Że tam odpowiadały rodzenki, migdały, suszone śliwki i tym podobne specyały, któremi sobie pierwszy pan Michał ponapychał kieszenie, łatwo się każdy domyśli; ale właśnie jeszcze w najlepsze był zajęty tą uczciwą robotą, gdy państwo wrócili z kościoła, a upiór, który..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 13
" miały najszczęśliwszą sposobność rozwijania się wśród historycznych okoliczności, wśród osób wszelkiego usposobienia i stanu, z któremi zetknęły go stosunki nowego zawodu. Koleje wojenne przenosiły go także do różnych krajów Europy: poznał północ, większą część..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 14
" wprawę, lecz mimowiednym tylko wiedziony instynktem, niedługo dozwolił mu się na tej spadzistości zatrzymać, z której niejedne znamienita zdolność nieuchronny wkrótce upadek w przepaść zapomnienia pogrążył. Zamiar pisania komedyj i pisania ich dla publicznych przedstawień,..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 15
" wszą pracę Fredry, przedstawioną (r. 1821) na scenie teatru lwowskiego, wymienia przekład tragedyi Gothego: Klawigo, — drugi (Siemieński w Tygodniku Illustrowanym) jednoaktową komedyjkę, p. t.: Intryga na prędce, z której później w rozszerzonych ramach powstać miał Nowy Don..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 16
" szukają koniecznie wzorów tego, co widzą na scenie w towarzystwach autora. Autorem zasłonięci, szczypią, szarpią do woli, i kiedy on najmniej się tego spodziewa, ściągają na niego najboleśniejsze razy. Drudzy są tylko, jak próżne dzwony, głupich wniosków rozgłosem." Widocznie..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 17
" wych postaci, których nazwiska nawet dochodziły przysłowiowego znaczenia, gotowiśmy na chwilę przypuścić, że istotnie Warszawie w owej epoce wzoru na Geldhaba nie stało. Byłożby to dostatecznym powodem do odrzucenia komedyi, której podstawą jest właśnie charakter ściśle z..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 18
" ufny w swój pieniądz, w nim pokłada główną swą wartość, lecz zarazem najsilniej jest przekonany, że go nie szczęście, nie los, ani tem mniej jakaś łaska Opatrznościowa, ale własna jedynie zasługa na to stanowisko wyniosła. Ztąd, obok chęci błyszczenia, obok odzywającego..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 19
" się wydała w jego złoconych salonach. Geldhab pnie się do góry, więc niżej siebie spojrzeć już nawet nie chce, lękając się niebezpieczeństw zawrotu, i ofukuje pełnego pokory komissanta, który śmie go prosić o wsparcie dla biednej: Cóżto? nie wiesz, że córkę za księcia..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 20
" I biskupów... ze sześciu, zresztą jak wypadnie; — Rób jak chcesz, byle było zrobione dokładnie! Poczucie sprawiedliwości poetycznej nie dozwoliło naturalnie Geldhabowi dopłynąć do portu; równie on, jak pojętna zasad ojcowskich uczennica, Flora, która bez wahania dla mitry..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 21
" rodu swego od Aarona albo Judy, bo tym naturalnie klejnot herbowy nie jest łatwo dościgły; Fredro w Galicyi wielu poznał owych dorobkowiczów par excellence, którzy z ekonomów, rządców, plenipotentów, dochrapawszy się kosztem pryncypalskim sporej fortunki, zwiększali ją jeszcze per..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 22
" drukowany w wychodzącym r. 1835. w Krakowie: Pamiętniku Powszechnym Nauk i Umiejętności, który to właśnie artykuł, według zapewnień biografów, miał naszemu poecie pióro z ręki wytrącić. Otóż w ustępie tej pracy, pomieszczonej w zeszycie lipcowym wspomnionego czasopisma, autor..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 23
" Przytoczyliśmy ten zarzut co do mniemanego braku narodowości u Fredry w całości, raz dlatego, żeby pokazać, jakiego to rodzaju są argumenta, których autor na udowodnienie wyroków swoich używał, — boć argumentu nie masz tam właściwie ani jednego, a raczej są gołosłowne jedynie..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 24
" nadanie tym typom ogólnie ludzkim podobnych cech pojedynczej, właściwej swojskości, jedynym jest możliwym dziś jeszcze sposobem unarodowienia wyższej komedyi. Pod względem zdrożnych wad i śmieszności nie od dzisiaj dopiero europejska oświata zrównała między sobą wszystkie ludy, a..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 25
" gdzie rysami przypominali oddzielnośd swoją od świata greckiego. Wyżej znów od nich stanął największy geniusz nowożytnej komedyi, Francuz Moliere, u którego narodowość i epoka — tak samo jak niegdyś jednostka w narodzie — znikły w szczerem i wiecznotrwałym kole ludzkości...."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 26
" o których, pod jednę podciągnąwszy je gruppę, po szczególe teraz słów kilka powiemy. W Cudzoziemczyznie występuje przed nami podobnaż ogólnie ludzka śmieszność i słabość, zindywidualizowana objawami przywiązanemi do charakteru zbiorowego ludności, miejsca i czasu, czyli..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 27
" salonów nie zna granic ani geograficznych, ani narodowości. Takich subtelnych odcieni, o jakich później sam Pol wspominał w swojej Pieśni o Ziemi, gdzie owych wybrańców fortuny, stosownie do prowincyi w której mieszkają, dzieli na "półpanków" i "panów", takich odcieni..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 28
" wiedni sposób zużytkowały i wyczerpnęły te inne, które spoczywają w tece poety; w każdym razie, gdy u nas wszystko francuzczyzną przesiąkło, i to jedynie interes wzbudzało w życiu, co w jakimkolwiek z nią zostawało stosunku, myśl wystawienia Cudzoziemczyzny na scenie była bez..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 29
" Radost! a! stary Radost! — (każdy się odzywa) — Niezbyt to głowa tęga, lecz dusza poczciwa! Najlepszy Polak w sercu i jak taki słynie, — Lecz dziś cudzoziemczyzną oddycha jedynie: Zrzucił kontusz, pas, czapkę, przywdział modne stroje, Zmienił siebie, dom, sługi, nawet wioski..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 30
" przytoczeniu przez tego ostatniego bajki o Orle i Żurawiu, Radost widocznie wytkniętych w niej wad nie bierze do siebie, owszem potępia je po swojemu: Charmant, Astolfie! n'est-ce pas? dobrze rzecz wystawia! Taki głupiec podobny całkiem do żurawia, Co się na naszych łanach wygładzi,..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 31
" jącego siebie za Jezusa Chrystusa, gdy przecież on (oprowadzający), jako prawdziwy Bóg Ojciec, najlepiej o temby wiedział, gdyby tamten istotnie był jego synem. Zdzisław natomiast, jakkolwiek cenić umie to co dobre u obcych, właśnie dlatego, że z gruntu ich poznał, nie jest niem..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 32
" sam zagranicy nawet nie zwiedzał, choć ją w każdym wyrazie nad kraj własny przenosi. Wynika ztąd, że właściwym reprezentantem rozumnego korzystania z cudów obcej nauki, ukształcenia, przemysłu, jest w komedyi Fredry ten właśnie, który się niemi najmniej popisuje. Charakter jego..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 33
" Co to wiek! teraz, zaraz, niech kto w drodze stanie! Niech mnie tylko zaczepi! Co to! Ech, Mospanie, Jak się chwycę do korda....... Ciekawi jesteśmy, czy komedyopisarz niemiecki albo angielski, chcący scharakteryzować swoich ziomków dotkniętych manią cudzoziemczyzny, użyłby podobnego..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 34
" nieszczęsną wadę niezgody, która zatruwając stosunki publiczne i prywatne, przyczyniła się w znacznej części do następstw najsmutniejszego rodzaju. Pomijamy tu klęski ogólne, a idąc za przewodem naszego poety, który w owym czasie, gdy tworzył jeszcze dla sceny, zapewne podobnemi..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 35
" Charakter dobrodusznego zrzędy niejednokrotnie już traktowali najcelniejsi obcy komedyopisarze: — Moliere, Goldoni, Marivaux i inni typ takowy, psychologicznie w samej rzeczy ciekawy, uwieczniali w swoich utworach. Ale właściwości tego zrzędzenia nie zgadzały się z celem, jaki..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 36
" razie ustrzedz się charakterystycznej oschłości allegoryi, i postaciom swoim nadać to życie, które samo przez się, a bez żadnej naciąganej i zapożyczanej podpory, samo też z siebie do czytelników i widzów przemawia. Przedewszystkiem zwróćmy na to uwagę, że dla dopięcia celu..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 37
" mu, szybko zmieniają swoje postanowienie: — zrzędowie nie zrzędzą już, lecz działają sobie na przekór: PAN PIOTR. .........Zezwala! co słyszę! PAN JAN. Zezwala! więc to łapka! PAN PIOTR. Jego to układy? PAN JAN. Tak? chcieliście mnie podejść? PAN PIOTR...."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 38
" ZOFIA. Cóż czynić, o Boże? PAN PIOTR (na stronie). Czy to brata był układ, Bóg to raczy wiedzieć! PAK JAN (na stronie). Trzeba więc będzie tutaj sto lat jeszcze siedzieć! Jednakże nie zezwolę! PAN PIOTR (na stronie) . Zezwolić nie..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 39
" Charakter zatem obu przemienił się, albo raczej uzupełnił, i wystąpiła w nim strona, pozostawiona dotąd przez malarza w półcieniu, ale na której wnet cały koloryt się skupia. Kłótliwość wsparła się na podejrzliwości, — bo podejrzenie zwykłem bywa usprawiedliwieniem..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 40
" że postacie swoje więcej tu indywidualizuje. Zrzędność i Przekora, to obraz powszechnego zepsucia w kraju, do którego najwłaściwiej chyba zastosowaćby można zdanie krytyka w Kwartalniku Naukowym (T. I, str. 361), że byleby "w innem nieco świetle okazane, już tragiczne obudzićby..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 41
" Mniejsza o to, że interes ten reprezentuje tutaj niewiasta, — mniejsza o to, albo raczej tem lepiej, bo wstąpiwszy silnym krokiem na tło miejscowe, Fredro od razu obdarza nas w tej komedyi dwoma także typami niewieściemi: Podstoliną i Klarą, temi samemi odwiecznemi i pełnemi prawdy..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 42
" dziewiczego wdzięku na oceanie poezyi się wznosi." Fredro w innych komedyach swoich starannie ogładzony, przejrzysty i obrotny, przybrał tu od razu całą niby rubaszną czerstwość, silną sprężystość i zmysłową krągłość mowy pradziadowskiej. Przybrał zarazem i we wszystkich..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 43
" Może wróżył zbyt zuchwale, Że mu Rejent nie dotrzyma? Ale Rejent byt na dziale! Zucha tylko jeszcze nie ma! Nie odstraszony nawet przestrogą Dyndalskiego, który radzi nie wyzywać Cześnika na cięcie, Bo jak machnie po pętlicach, Zdywiduje, jak Bóg Bogiem!— spotkawszy się owszem..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 44
" znów strony wypływało także ze zbyt rozwiniętego uczucia prywaty, po prostu z sobkowstwa. Jeżeli w Zrzedności i Przekorze główna osnowa przybiera barwy niemal tragiczne, w Zemście natomiast Muza komiczna jaśnieje całym swym blaskiem. Na czele innej gruppy dramatów Fredry..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 45
" odcieni w przebiegu akcyi i w charakterystyce. Nie ganimy zatem i tutaj, że takich dziwaków, jakich nam Fredro przedstawił w Panu Jowialskim, takich niemiłosiernych dowcipnisiów, do rzędu których należy charakter tytułowy, — takich potulnie starych dzieci, reprezentowanych przez..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 46
" mięszaninę Sanszo Pansy z Henrykiem. W postaci tej jest wprawdzie życie, bo czujemy, że mogli nadarzać się ludzie, którym choć niejakie jej rysy obcemi nie były: — trudno jednak w rzeczywistości o pierwowzór takiego Jowialskiego, któryby oprócz tego swego dziwactwa tak doskonale..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 47
" przed nami Jowialski: — to istny pan Mikołaj, zdegradowany do rozmiarów salonowego facecyonisty, którego tez dowcip za cztery ściany własnej komnaty nie sięga. Gdyby włożono na nas obowiązek utytułowania Pana Jowialskiego odpowiednim znaczeniu epitetem, zamiast komedyi, nazwalibyśmy..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 48
" osobliwości. Nieco więcej wyłącznemi są w obu tych komedyach: w pierwszej Radost, stryj Gustawa, — w drugiej lichwiarz �?atka, — pierwszy, zaślepiony miłością dla wesołego synowca, — drugi, troszczący się o zdrowie dłużnika, którego nabywszy dożywocie, za lada jego..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 49
" i od początku do końca we właściwościach swoich nie zaniedbane ani na chwilę; mianowicie pierwsza z nich jest typem kochającej dziewicy, gotowej dla swojej miłości siebie najprzód poświęcić. — W Dożywociu lichwiarz �?atka jest wprawdzie zapożyczoną figurą, ale i tu nie brak..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 50
" W istocie rzeczy te nieraz widują się u nas: — w teoryi najlepsze zamiary, najcnotliwsze oburzenie na cudze zdrożności, — w praktyce każdej chwili gotowość do korzystania z tych ostatnich, do pokłonienia się złotemu cielcowi, albo w ogóle każdemu, jakiemubądź powodzeniu. Nie..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 51
" tylko malarzem salonów, — te zaś, jako wspólne społecznościom wszystkich w ogóle krajów, przynajmniej w naszej części świata, wyłączają same przez się tło narodowe. Tem, cośmy z naszej strony o niektórych dotąd komedyach naszego poety wyrzekli, usiłowaliśmy dowieść, że..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 52
" równo na umyśle i sercu, jak na kieszeni, — ale nie poznajemy proletaryuszów prawdziwych, nawet rolników stanu kmiecego, u których pod siermięgą i zgrzebną koszulą szlachetniejsze nieraz bid zwykło serce, niż pod batystem i suknem z Sedanu. Dziś gdyby pisał, albo gdyby ogłaszał..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 53
" mistrz i... kapelan luterski (według twierdzenia edycyi wiedeńskiej), czy też lekarz (jak go zowią teatralne afisze), nie leży w naszym mianowicie charakterze, to nam każdy czytelnik uwierzy na słowo; — jest-to obok tego zaś śmieszność ludzkiej naturze wręcz sprzeczna, i dla tego..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 54
" (jak się wyraził autor artykułu o Fredrze w Kwartalniku Naukowym) "prostota i przyjaźń żołnierska tryumfują tu nad drobiazgowym światem babuszeryi", — nie dlatego, że wzajem śluby zakonne wiarusów tak samo wpadają w zakres niedorzeczności, jak ongi śluby panieńskie, —..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 55
" snej osobistości, bywa wprost tylko wylewem najrzewniejszych uczuć, najgłębszych własnych przekonań. Grzeszą tedy jedni, — grzeszy i drugi: — ale co u pierwszych jest jedynie manierą, to z ostatniego wypływa prądem niepowstrzymanej konieczności wewnętrznej. Jeżeli oni w..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 56
" Ztamtąd promień ściągnięty w luby dźwięk rozradza, I na świat błędnych marzeń nowy świat sprowadza. Niech chwyci zloty bardon, wzniesie święte pienie, Leje w duszę, jak strumień, własne uniesienie! Za nim błagalne chóry brzmią w świątyniach Boga, — Nadzieja poi prawych, a..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 57
" czarny: Mąż i żona, Przyjaciele, Ciotunia, List, Pierwsza lepsza i Nikt mnie nie zna. Szczególnie trzy pierwsze samym już swoim rozmiarem należą do celniejszych utworów Fredry. Tło przecież, na którem wszystkie są narysowane, niezupełnie ma pewny koloryt: — i tu..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 58
" cała polega tu właśnie na szlachetności, na cnotliwem współzawodnictwie, które tem samem dopuszcza łatwe kontrasta śmieszności, podstępu. Czy tacy przyjaciele są w samej rzeczy typowi? — być może, choć ich z doświadczenia nie znamy; — są zaś w każdym razie nauczający..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 59
" We wszystkich trzech sztukach, o których teraz mówiliśmy, intryga zawiązana jest podług prawideł technicznych komedyi, — rozwiązanie również jest nienaciągane i proste. Ciekawość zaostrzona w Ciotuni, igrająca swobodnie w Przyjaciołach, uprzedzona z góry w Mężu..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 60
" sowę pomysły, prawie wbrew samej naturze, trzymają się jeszcze tych głów wyłysiałych, zyskom handlowym oddanych. Pan Orgon w Liście jest lubownikiem muzyki, — na ślub jego matki skomponowano jakieś sonaty; — jego żona Celina nie tylko gra i maluje, ale się nawet bawi w..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 61
" które postacie, jak mianowicie: Antonio, Fabriccio i Bombalo, równie jak kilka scen, do których oni wpływają, dowodzą niezmiernej siły komicznej. Powikłania przypominają najszczęśliwsze utwory dawniejszej, włoskiej ludowej poezyi. Komedya wspomniona, zakrawająca zresztą poniekąd..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 62
" psze, bo wówczas dopiero mogły z nich na prawdę wyrosnąć owe Sto Szaleństw, które stanowią drugi nadpis utworu. Zresztą nie w przytoczonym przez krytykę dwuwierszu: .......trzeba być waryatem, Aby chcieć świat przerobić, walczyć z całym światem, — który mu się wydaje tak..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 63
" dnej komedyi. Samo godło, wyjęte dla tego utworu z przysłów And. Maks. Fredry, dowodzi, że emancypacyą kobiet, którą ten świat przewrotny w krotochwili ukazuje doprowadzoną do ostateczności, wydaje się jej autorowi gwałtem zadanym naturze. Skoro bowiem, jak niesie owo przysłowie:..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 64
" Gwałtu co się dzieje! krotochwila pustotą, jest komedyą swojem znaczeniem wewnętrznem, zmierzającym do uwydatnienia jednego z największych obłędów współczesnej epoki. Żywy i twórczy talent Fredry, jakkolwiek w głębokiem poczuciu swej siły głównie się uwydatnił na polu..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 65
" teryzował Fredro, z subtelnemi nawet odcieniami, Karliriskiego i żonę jego Helenę, scharakteryzował tak, że dla poznania zarówno tych postaci, jako też osnowy ich działania, nie potrzeba nam już zwykłych i obowiązkowych kilku aktów, któreby nas, ani pod jednym względem, ani pod..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 66
" uchwycić cechy podaniu ludowemu właściwe, ową zwłaszcza naiwną prostotę, która w jaskrawem częstokroć opowiadaniu przeistacza się tu raczej w naciąganą manierę, kiedy np.: Rzekł, a jak bryzgnie krew z odartej blizny, Tak buchnął śmiechem z dna piersi głębokiej, Aż się dym..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 67
" możemy się powstrzymać od przytoczenia tu kilku drobnych ustępów z ostatnich jego zwrotek: Ach! niech jeszcze, dziecię moję, Nad twą główką raz zapłaczę! Potem, potem, o niebożę! W koszuleczkę cię ustroję, I w trumienkę małą włożę — Moje dziecię, lube dziecię, Już..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 68
" Ja jej nigdy nie obaczę! Ach, Róziuniu, moje dziecię, Już cię nie ma na tym świecie! Wspomnieć nam jeszcze wypada o małej powiastce prozą, drukowanej w trzydziestym i którymś roku oddzielnie, lecz bezimiennie, p. t.: Nieszczęścia najszczęśliwszego z mężów, po której, lubo jej..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 69
" umiejętnie, przyjmowane z zapałem. Musiał-to jednak, lubo wówczas jeszcze w wieku pełnej męzkości i siły, musiał-to być umysł skromny nad miarę, wątpiący o własnej potędze talentu, skoro go poklaski rzeszy, skoro go życzliwy sąd znawców, częstokroć najgorętsze..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 70
" znane są niektóre nowsze utwory poety, ostatni o którym wiemy z r. 1854, wyglądające wyswobodzenia z dotychczasowego ukrycia. Takiemi są: Dyliżans, komedya w czterech aktach, — Rajmund Mnich, opera w dwóch aktach, do której muzykę napisał Fr. Mirecki, — Komedya..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 71
" zewsząd smakowi mniemanej klassyczności francuzkiej. Klęska ta była nam zresztą wspólną z większością piśmiennictw europejskich, — tylko że się gdzie indziej rychlej z niej otrząśnięto, a u nas dziwnie ona jakoś przypadła do deklamatorskiego usposobienia orędowników i..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 72
" żeli to gdzie nastąpiło, przerabiał dramat na obraz liryczny i przeistaczał tem samem naturę całego rodzaju. Na granicy dwóch tych kierunków stanął swojemi utworami Aleksander Fredro, jednako na nich wyrosły i w jednakim też stosunku od nich odwrócony. Postacie jego były żywotne,..."

Aleksander Fredro : szkic biograficzno-literacki - strona 73
" Druk E. Skiwskiego. Ulica Elektoralna Nr 28. "