Bankiety

tylko malarzem salonów, — te zaś, jako wspólne społecznościom wszystkich w ogóle krajów, przynajmniej w naszej części świata, wyłączają same przez się tło narodowe. Tem, cośmy z naszej strony o niektórych dotąd komedyach naszego poety wyrzekli, usiłowaliśmy dowieść, że owo zdanie jest tylko w jednej połowie prawdziwe, — Fredro bowiem umiał koloryt tego tła nadać i owym właśnie salonom, w których się jego postacie obracają. Więcej powiemy: — Fredro nie tylko, że szczęśliwie w tej mierze uchronił się od bezbarwności, lecz wydobył owszem na wierzch te rysy, których poprzednio w takim związku ze sobą wcale może nie dostrzegano, a które stanowią istną salonu naszego właściwość. Przejął towarzystwo miast i wiosek kraju na gorącym uczynku i oddał je na świeżo i na ciepło: — patrząc na jego figury, widzimy w nich nieraz karrykaturalność, przesadę, ale to jedynie w ruchach zewnętrznych, w giestach i w mowie. Akcya natomiast jest tu zawsze najzupełniej naturalna i zgodna z postępowaniem naszej arystokracyi, naszych hreczkosiejów i mieszczan; wyborne tych trzech klass charakterystyki śmiało zastąpić mogą najgłębsze nad niemi uwagi etnologiczne. Zapewne na karb epoki, w której Fredro tworzył te swoje komedye, kłaść należy tę okoliczność, iż tu wcale w nich nie zajął się gminem; spotykamy się w nich wprawdzie z kilkoma postaciami należącemi do błyszczącego zewnętrznym polorem proletaryatu, z kilkoma ubogiemi za-