Wentylacja

wiedni sposób zużytkowały i wyczerpnęły te inne, które spoczywają w tece poety; w każdym razie, gdy u nas wszystko francuzczyzną przesiąkło, i to jedynie interes wzbudzało w życiu, co w jakimkolwiek z nią zostawało stosunku, myśl wystawienia Cudzoziemczyzny na scenie była bez wątpienia i bardzo pożyteczną i prostą. Nie kusił się i tutaj bynajmniej Fredro o konterfekty arystokratów: — dla nich cudzoziemczyzną przystoi i jest niejako ich właśnie narodowością; — Gallomanię uchwycił on jako chorobę ogółu, zaraźliwą nawet, dającą się przez przykład i wychowanie zaszczepić, — jako chorobę tem niebezpieczniejszą, im większą jest nicość umysłowa, z której wyrosła.
Zamiłowanie w cudzoziemczyznie, w sferach
o których mówimy, niekoniecznie opierać się zwykło na dokładnej jej znajomości: — jest ono raczej tylko jednym z objawów ogólnego hołdowania panującym obyczajom i modom, a wiadomo, że się im najczęściej bez zdawania sobie nawet z nich sprawy hołduje. Gallo-lub Anglomanów, nie umiejących po francuzku
i po angielsku, kaleczących niemiłosiernie ten język, którym światu pragną zaimponować, nie brak między nami od wieku; szczególnie wyrażenia i gusta paryzkie padły u nas na rolę żyzną. Śmieszność ta, stawiająca rozum człowieka w świetle bardzo wątpliwem, nie rzuca przecież plamy na jego charakter moralny; prawdziwe też wieści w tej mierze pozbierał Zdzisław o Radoście: