Erp

o których, pod jednę podciągnąwszy je gruppę, po szczególe teraz słów kilka powiemy.
W Cudzoziemczyznie występuje przed nami podobnaż ogólnie ludzka śmieszność i słabość, zindywidualizowana objawami przywiązanemi do charakteru zbiorowego ludności, miejsca i czasu, czyli mówiąc inaczej: ściśle narodowemi.
Z dawniejszych krytyków Fredry ci nawet, którzy sile komicznej autora i jego dramatycznej potędze zasłużoną oddają sprawiedliwość, jak np. p. W. P. (Wincenty Pol?) w zeszycie II pierwszego tomu Kwarlalnika Naukowego, zgadzają się na to, że we wszystkich jego komedyach, noszących na sobie piętno oryginalności, pierwszą lub ostatnią kulisą, jednem wielkiem tłem obrazu jest salon. Wypadłoby ztąd, że przedmioty do Fredrowskich komedyj, że ich charaktery, obyczaje i powikłania, należeć mogą do jednej tylko klassy, a raczej kasty w narodzie, — do tej właśnie, której wyłączność, jakkolwiek upstrzona pozorami dwornej grzeczności, wynosi ją na samozwańcze wyższe stanowisko nad resztę rodaków. Nie przeczymy, że w obec smutnej rzeczywistości podobne zlokalizowanie komedyi w sferach arystokratycznych miałoby za sobą prawdę nie tylko ogólną, lecz nawet wprost narodową i naszą; — wszakże i tego przemilczyć nie można, że jedną właśnie z najwydatniejszych cech arystokracyi rodowej jest zacieranie wszelkich różnic szczególnie swojskich, i że jeden kosmopolityzm