Wartościowanie pracy

miały najszczęśliwszą sposobność rozwijania się wśród historycznych okoliczności, wśród osób wszelkiego usposobienia i stanu, z któremi zetknęły go stosunki nowego zawodu. Koleje wojenne przenosiły go także do różnych krajów Europy: poznał północ, większą część Niemiec i Francyę; — ostatecznie pobyt kilkomiesięczny w Paryżu umocnił w nim zamiłowanie dla sceny, która po raz pierwszy przedstawiała mu się tutaj pod wpływem wielkich artystów. Oczarowany, olśniony, wraźliwy umysł młodzieńca uczuł się zdolnym do wydobycia podobnych efektów; żywa akcya podziałała na jego usposobienie do czynu; satyryczny dowcip podniecał do wzajemnego znów zdejmowania wzorków z rzeczywistości; wesoły humor wiązał się w fantazyi młodzieńca w różne zręczne przygody i wpływał na obudzenie w nim łatwej twórczości. Jak Correggio zatopiony w uwielbieniu przed obrazem Rafaela, nagle wykrzykiem: Anchio son' pittore! wybuchnął na świat ogniem własnego geniuszu, rozpalonym iskrą, która z cudzego jemu wpadła do duszy, tak młodzieniec Fredro zawołać mógł na widok desek, gdzie żyły postacie Moliere'a: "I jam jest Thalii synem!" Rwało się wprawdzie uczucie młodzieńcze i w obec bohaterów Hellady i Romy, których odtworzyła na sposób francuzki Muza Kornela, Rasyna, Woltera, nieco różna znaczeniem i duchem od Melpomeny, prawdziwej Muzy tragicznej; ale wrodzony geniusz i smak dziwnej czystości, lubo nie oczyszczony przez naukę ni