Farby do ścian

kie im wpadną w ręce; Maks Gierymski nabywał lub sam robił takie tylko, jakie uzupełniały założenie jego kompozycji. Był to dla niego sposób sprawdzania wrażeń i utrzymywania szczegółów w harmonii, w karbach niezłomnej logiki natury, jedynego kryterium efektów malarskich, czego o innych powiedzieć nie można, jakkolwiek wielu z nich starało się go we wszystkim, a więc i w tym naśladować.
Wpływ Maksa Gierymskiego na otoczenie był ogromny: ulegali mu nawet malarze tak wyrobieni, tak zrutynowani jak Brandt, który za jego przykładem zaczął wyzbywać się sztuczek konwencjonalnych szkoły, starać się o większą prawdę, usprawiedliwiać się z efektów oświetlenia, dociągać się do pierwowzoru natury. Jego talent giętki pozwalał mu na ten. zwrot samowiedny czy mimowolny, który objawił się w zreformowaniu układu późniejszych obrazów pod względem ogólnego ich urządzenia.
A przy tym wpływ ten był tak dodatni, tak wielostronny, że kto wie nawet, czy malarstwo nasze pod jego tchnieniem zdrowym nie byłoby weszło na inne, na nowe, na takie drogi, na których mogłoby rozwijać się stale i normalnie. Przedwczesna jednak śmierć przekróciła wszystko. Kolonia malarzy polskich w Monachium rozbiła się — i ognisko sztuki w zarodku przygasło. Przyszli nowi ludzie, którzy naśladując bez sensu przypadkowość układu, wyzyskując motywy, przyswajając sobie nawet studia, nawet fotografie z modelów i natury, jakie on porobił do swoich obrazów, a nie zdążył ich zużytkować, sprofanowali w celach handlarskich bogatą, piękną i czystą spuściznę po wielkim artyście.