Diamatic

sławią. Stąd inaczej malowaną będzie Madonna niż Herodiada, inaczej obraz starej Grecji niż dom szlachecki lub wiejska zagroda, tak poetyczna, lecz w całej swej codziennej prozie. Aby jednak o tym wiedzieć lub mówić — dodaje — trzeba w tym żyć, trzeba się tego uczyć, trzeba nad tym myśleć, chociaż i tak jeszcze można czasem się mylić. Kremer, w ocenie już nie pamiętam jakiego utworu sztuki, opiera się na powadze Suchodolskiego; dobra powaga.»
Ta właśnie «jedność pomiędzy sposobem przedstawienia przedmiotu a treścią», jedność, która stanowi o pełni artystycznego zmysłu malarza, widnieje ze wszystkich obrazów Maksa Gierymskiego.
Jego Wiosna przedstawia dzień marcowy, szary z zimnym, błękitnawym oświetleniem. Szosa przecina obraz w przekątni; z prawej strony stoją małe domki poprzedzielane ogródkami i przesmykami. Wiatr chyli na bok wierzchołki popodcinanych topoli, miota ogonami i grzywami koni. Śnieg białymi płatkami leży na suchych miejscach, kędy nikt nie chodzi, roztapiając się w czarne błoto koło domów i rozlewając się w strugi połyskującej wody na środku drogi. Przed szynkiem pomalowanym na dziki, buraczkowy kolor, z zielonymi okiennicami, z błękitnym szyldem, na którym widać żółte litery, stoją figury biedne i brudne i bryczki chłopskie. Tu czerni się Żyd wmawiający coś w chłopa, a tam skrzą się jaskrawe wełniaki. Tu ktoś w oberwanym kożuchu stoi, jak gdyby wrósł w ziemię; tam idzie po błocie inny chłop z trumną dziecka pod pachą, a dalej dwóch czy trzech Kozaków ciągnie zwolna na koniach. Jest to ta chwila w roku, kiedy wszystko wyraża największy bezład, pomieszanie natury umarłej lub na wpół umarłej z naturą budzącą się do życia. Płoty porozgra-