Wizaż

być wyrazem danej indywidualności, o ile jest pogodzona z logiką światłocieniu; inaczej staje się ono środkiem rzemieślniczym, prawidłem krępującym talent malarza i usuwającym z malarstwa cały szereg zjawisk świetlnych innego, wprost przeciwnego charakteru.
W tych też czasach powstała w Monachium silna reakcja przeciw owej jednostronności metody, a raczej pojmowania plastyki. Rozkochano się w Holbeinie, w refleksyjnych oświetleniach niektórych mistrzów holenderskich, zwłaszcza Terburga, którego obrazy, spokojne, wykończone bez żadnej maniery, odznaczały się istotnie nadzwyczaj wykwintnym rozkładem światła.
Maks Gierymski lubił Terburga, ponieważ to oświetlenie odpowiadało całemu charakterowi jego artyzmu. Jak drobne bowiem gałązki drzew ogołoconych z liścia dawały mu możność zużycia całej wytworności rysunku na wyrażenie formy w liniach, tak znowu to refleksyjne, rozproszone oświetlenie pozwalało mu wyzyskać całą skalę najsubtelniejszych półtonów i wydostać plastykę przedmiotu bez uciekania się do krzykliwych i rażących przeciwstawień koloru.
. Oświetlenie to, rzecz prosta, przedstawia wielką trudność w utrzymaniu całości, gdyż przy nim występuje mnóstwo szczegółów ginących zwykle przy silnych kontrastach plam kolorowych to jasnych, to ciemnych na przemian. Maks Gierymski tymczasem z trudności tej wychodził zawsze zwycięsko, ponieważ kierował się poczuciem natury, nie zaś prawidłem na prędce sformułowanym
Zresztą oświetlenie to było dla niego wyrazem szczerych upodobań osobistych; używał on go bez żadnej maniery i bez żadnego uprzedzenia, jak tego dowodzi ostatni jego obraz — Polowanie par force, malowane w peł-