Tanie meble biurowe

i sięgający w dal nieskończoną, którego kresem może być tylko albo kres życia, albo też chorobliwe wyczerpanie się umysłu. A przy tym jest to kierunek tak dalece wolny od maniery i tych pierwiastków, które z łatwością zamieniają się w rutynę, że nie można wcale powiedzieć ani przewidzieć, dokąd Maks Gierymski byłby zaszedł, gdyby fatalizm nie był przeciął nici jego życia w chwili prawie, kiedy on żyć dopiero zaczynał.
Pierwszym utworem, który ma wszystkie cechy, choć nie wszystkie zalety jego indywidualności i zupełnej odrębności, jest właśnie obraz przedstawiający ułanów w przechodzie przez zamarzła i śniegiem zasypaną rzeczkę między kępami krzaków i pniami drzew smutnie wyciągających nagie, skostniałe konary i gałęzie: widać w nim jasno już sformułowaną ideę kompozycji, pojęcie koloru i oświetlenia, poczucie różnorodnego charakteru natury i to, co stanowi jego poezję — nastrój obrazu.
Każdy obraz przedstawia część wykrojoną z panoramy natury rzeczywistej, lecz taką tylko, jaką można widzieć patrząc przed siebie, a nie wodząc oczami. Inaczej nie podobna stworzyć całości; obraz będzie rozbity na szczegóły mniej lub więcej dobrze powiązane z sobą, na których oko widza z konieczności zatrzymywać się musi, choćby on patrzył na obraz z pewnego nawet oddalenia. Tak chcą środki techniczne malarstwa, które się różni od natury tym, że może z danego tylko punktu dać złudzenie prawdziwej perspektywy, prawdziwej wypukłości, prawdziwego koloru.
Maks Gierymski wychodząc z tej zasady, która zresztą jest warunkiem koniecznym malarstwa realistycznego, robi ciągle cały obraz. Pojedyncze szczegóły