Falowody

go szachownicę i służyć za pionki — to rozkosz największa!
I rzeczywiście, to musi być rozkosz! — tym więc bynajmniej się nie dziwimy, że ataman rej chce wodzić i wodzi, ale się dziwimy tym, co chcą służyć za pionki na jego szachownicy. Lecz prawda, że nie każdemu dano mieć szachownicę i umieć grać w szachy; niejeden nacieszy się przynajmniej, że poddając się cudzym rozkazom, może brać pośrednio udział w grze misternie przez potężniejszą ułożonej rękę.
Ataman pokłon tylko oddaje monarsze, i w skutek rodowej tradycji, bije czołem przed fjoletami. Czasem gdy się w mowie uniesie, zdawałoby się, że jego wolnomyślność przedarła polityczne węzły, lecz jego mowa zawsze pędzi wyścigowym biegiem, podczas gdy myśli i serce powolnym stąpa krokiem. Tak bywało drugiego marca, tak przy uchwaleniu rezolucji, tak w radzie państwa, tak i dzisiaj w sejmie.
Ataman lubi mówić wolnomyślnie, lecz nie dlatego, jakoby chciał zdążać do wolnomyślnych celów, ale dlatego, że mowy wolnomyślne w piękniejszą dadzą się ulać formę; więcej tam prostych można powtórzyć frazesów, więcej krasomówczych narzucać horałów. Ataman zaś delektuje