w tych pismach wódz i dobrodziéj poety naszego zasługuje na obszerniejszy przypisek, zwłaszcza, że życie jego często do zrozumienia pomocnem nam będzie.
Waleriusz Messala Korwinus urodził się około roku 695 po założeniu Rzymu, imię Korwinus podług starożytnych powieści miał mieć przydanem dla tego, że gdy przeciw któremuś z Gaulów walczył, kruk ze swym dziobem i ze szponami przybiegłszy na pomoc, tak ważne miał mu uczynić posługi, iż niezwalczonego przeciwnika z łatwością pokonał. Wskazany na proskrypcyą, Brutusa i Kassyusza się chwycił, a gdy tych zbito do Antoniusza przeszedł, nakoniec po upadku jego, tak swóy los odłączyć potrafił, iż Augusta powiernikiem został. W woynie sycyliyskiéy przeciw Pompejuszowi toczonéy, w nagrodę swych cnót na Augura wyniesiony. Pozniéy mając sobie poskromienie Salasów polecone, ich, wraz z lapidarni, Panończykami i Arupinami zwalczył i porozpędzał. Tu już pierwsze w rzędzie ministrów Augusta pozyskawszy mieysce, na konsula współrządzącego z Augustem (ze zwyczaju tylko) wybranym został. Bitwa pod Akcyum uświetnia także sławę i jego. Około roku 724 zrobił wyprawę do Akwitanii, w którey mu towarzyszył Tybul i oddalonym będąc z jego powodu, utracił swę Delią, która nie pomniąc wcale na rycerza poetę łzami roszącego zbroje, innemu w małżenstwo się oddala. Po skończonym roku Messala, z Gallii do Azyi się