Rekrutacja pracowników

Rok 1802 przyniósł nową groźbę: ową wspomnianą przez Nakwaską operę włoską pani Delicati, którą z wielkim hałasem panowie nasi protegowali. Bogusławski przeczekał pierwszy impet, a przekonawszy się, że rywalizacja nie tak straszna, wystawił "Flet czarnoksięzki" Mozarta z Zofią Petrasch, Stefaniówną, Dmuszewskim i Szczurowskim i zupełne odniósł zwycięztwo. Pokonawszy Włochów, w inny zupełnie sposób załatwił się z aktorami francuzkimi, przejeżdżającymi z Rosyi, którzy tak chętnie przyłączyli się do polskich przedstawień, że najcelniejsi artyści występowali w nich za statystów. W "Krakowiakach" mężczyźni przebrani po krakowsku tańczyli z innymi, a pani Lavandes, wyuczywszy się. kilku słów polskich, jako jedna z krakowianek rozmawiała ze Studentem. Co do Niemców, w osobie pana Döbbelina, tych wyjazd z Kalisza opłacił Bogusławski podczas swego tam pobytu, co mu się w trójnasób wynagrodziło ze składek uradowanych jego obecnością obywateli. W tym roku wystąpiła po poraz pierwszy w komedyi Życie bez celu piętnastoletnia córka dyrektora Rozalia Bogusławska, później żona Ludwika Osińskiego.
W Warszawie opera włoska dogorywała; wystawienie przez Bogusławskiego Przerwanej ofiary Wintera, zadało jej cios ostatni a tak dotkliwy, że trupa nie miała o czem wyjechać z Warszawy. Wtedy w komedyi polskiej umyślnie w tym celu napisanej p. t. Dyabeł włoski czyli Nieboszczyk żyjący wystąpili razem artyści obu teatrów; śpiewacy polscy przesadzali się w bawieniu publiczności. Ogromny dochód ułatwił wyjazd Włochom, którzy żałowali zapewne swych początkowych