Sap

rzesza poszła w rozsypkę; zacny Montbrun, odbierając zwykłą dobroczyńców zapłatę, prawnem dochodzeniem należności przez aktorów a szczególniej własnych ziomków, ujrzał się popchniętym do ruiny, — Warszawa zaś została zupełnie bez teatru.
Musiała jednak wyrabiać się w stolicy jakaś publiczność teatralna, a w niej trwalsza potrzeba teatru, skoro sarkania ze wszystkich stron na brak widowisk scenicznych wywołały nareszcie rozkaz do skarbu królewskiego: wydania 540, 000 złp. na postawienie teatru w Warszawie. Jakoż dnia II-go Marca 1779, księżna Lubomirska, żona marszałka wielkiego koronnego, założyła pierwszy kamień pod budowę teatru na placu Krasińskich. Na kamieniu wyryto napis: Regnante Stanislao Augusto, principis Luhomirski Supremi Regni Marescalci consors hunc primum lapidem posuit die 11 Martis anno 1779. Budynek w którym grywać miano przez 54 lata (do 1833 r. ) i który miał wyhodować na przyszłość aktorów i literaturę dramatyczną, dźwignął się w ciągu siedmiu miesięcy. Teatr, wzniesiony według planu Bonawentury Salarego, był o 1/3 część mniejszy od poprzedniego; scenę urządzono w nim tylko na cztery kulisy głęboką. Malarni, składu dekoracyi, garderób, rekwizytorni nie było — nawet aktorowie ubierali się w przyległej kamienicy. Widownia szczuplejsza mieściła publiczność w lożach parterowych, pierwszego i drugiego piętra, na parterze, galeryi i paradyzie.
W dniu 7-ym września 1779 r. odbyło się pierwsze w nowym teatrze przedstawienie, na które wybrano grane już przedtem tłómaczenie Bogusławskiego Amant autor i sługa oraz nową operetę francuzką Au-