Podesty estradowe

ralny, każdemu kto uważnie czyta "Dzieje teatru narodowego."
I oba wizerunki nie kłamią — oba odtwarzają rzadki w końcu XVIII-go w. dodatni typ człowieka, który, żyjąc na pograniczu dwóch stuleci, potrafił zatrzymać wykwintny wdzięk ustępującej doby i przejąć się twardą abnegacyą nowej, brzemiennej ciężkiemi losami; który umiał godzący te sprzeczności zmysł praktyczny, oddawany zwykle w służbę prywacie w epokach nacechowanych sceptycyzmem, spożytkować dla dobra idei.
Taka fizyognomija towarzyszy nam w myśli nieodstępnie, kiedy zdążamy za dyrektorem królewskim do różnych miast Polski; gdy śledzimy każdy moment szamotania się jego w Warszawie to z przywilejem, to z trupą francuzką, to z aktorami niemieckimi, to z operą włoską, gdy patrzymy jak jednych zwycięża, z drugimi z potrzeby paktuje, jak wyrywa się z twardych szponów biedy, zostawiając w nich strzępy własnego mienia lub wymyka z aksamitnych rąk intrygi, nie uroniwszy nic z godności, — co mu nie przeszkadza tłómaczyć, pisać, grać, uczyć aktorów, tu zbudować teatr, tam podnieść ducha okolicznościowem widowiskiem, wszędzie spełniać herkulesowe prace, które dotąd czekają na swego dziejopisa.