Odpylacze

bujny indywidualizm polski z prozą spraw potocznych i naturalnemi pragnieniami serca.
Reżyser — inscenizator bierze od poety całość myślową i zamienia ją na plastykę, na ruch i ekspresję teatralną. Aktor-artysta dostaje od poety wizerunek jednej postaci dramatu. Chociaż ta postać, ta rola odtworzona przez aktora, wiąże się organicznie z ogólnym biegiem dzieła dramatycznego, jednakże sama w sobie stanowi wizerunek odrębny. Tak samo w obrazie Matejki, tego arcymistrza psychiki za pomocą barw — figury np. Skargi, Batorego, Witolda lub krzyżackiego mistrza, pomimo spójni z całością scen dziejowych i bitewnego ruchu — moją własną wyrazistość, własne życie ułudy.
Zarówno reżyser-inscenizator jak aktor-artysta działają na podstawie już stworzonych pomysłów i wizyj poety, dostają od niego rysy zasadnicze. Tem się głównie różni praca twórcza artysty scenicznego od pracy poety, że aktor i reżyser zstępują od ogółu do szczegółów. Ta natura twórczości aktorskiej tłómaczy, dlaczego w arcydziełach teatralnych tak niesłychaną wartość ma doskonałe wykończenie szczegółów roli albo inscenizacji.
Niemogę tutaj ująć analitycznie i wskazać na przykładach, jaką naprawdę jest sfera samodzielności artysty scenicznego w stosunku do pomysłów poety. Wymagałoby to rozważań teoretycznych, przekraczających zakres tej pracy. Zaznaczę tylko, że aktor-artysta w pojęciu cech zasadniczych stwarzanej roli może kłaść nacisk na jedne lub drugie momenty psychiczne albo rysy charakteru, może w ten lub inny sposób oddawać dynamikę uczuć lub namiętności, może w ten lub inny sposób uplastyczniać wizje i ma-