Domy z bali całoroczne

kulturalnego życia w epoce niewoli. Umarł po dłuższej chorobie w 1885 r. w Warszawie, prawie zapomniany. Nad mogiłą artysty, którą dzisiaj wskazuje kamień z napisem na cmentarzu Powązkowskim, wygłosiłem mowę pogrzebową wobec małej gromadki rodziny, przyjaciół i wielbicieli świetnego odtwórcy typów staropolskich.
Obok tych wielkich i znakomitych zapisał się chlubnie w dziejach sceny warszawskiej Ludwik Pańczykowski jako artysta oryginalny, nawskroś rodzimy w rolach ludowych i epizodach charakterystycznych. Urodził się w Starym Sączu w r. 1804 i tam "ukończywszy sintaxim w gimnazjum w 1822 r. wszedł do biura C. Król. prefektury generalnej", jak pisze w podaniu do Dyrekcji teatrów warszawskich. W roku 1827 zaliczony do grona artystów dramatycznych sceny stołecznej. Według kontraktu zawartego w roku 1833 z prezesem dyrekcji generałem Rautenstrauchem obowiązany był grywać "role drugich kochanków, lokajów, wieśniaków i charakterystyczne, według rozdania", za co otrzymywał pensję rocznie 3888 złotych polskich, podwyższoną w r. 1836 w Lipcu do 4000 złp. Po 35 latach dosłużył się 975 rubli rocznej pensji, w roku 1862 otrzymał pełną emeryturę, którą pobierał do końca życia, niezależnie od dawnej płacy. Samotnik, cichy, bezżenny, pracowity, odznaczał się wielką skromnością i pokornie dopraszał się parę razy o podwyższenie małej pensji. W samym początku swego zawodu w podaniu do Dyrekcji Teatru Narodowego z dnia 1 grudnia 1827 r. pisze, że pensja jego ledwie starczy na komorne i życie, a ubrania niema za co sprawić. "Nie widzę więc innego sposobu zarobienia