Obejmując jednym rzutem oka epokę powyżej opisaną, widzimy, że po paru latach omdlenia, gdy kraj cały goił rany, zadane narodowi przez najeźdzców po ostatniem powstaniu — dramat warszawski skrzepił się i zajął przodujące stanowisko wśród scen polskich, rozwijając dalej przędzę świetnej kultury artystycznej, godną tradycji z początków zeszłego stulecia.
W epoce niewoli nie mogła ze sceny warszawskiej przemówić wielka poezja romantyczna, która wśród "narodowej nocy* zapalała na wyżynach blaski ideałów, podtrzymując ducha, prorokując zmartwychwstanie, głosząc nieprzedawnione prawa Polski do samodzielnego bytu.
Ale nasza energja rasowa na scenie warszawskiej wytworzyła najświetniejsze talenty wykonawcze, artystów i artystki o potędze twórczej i plastyce zewnętrznej tak wspaniałej, że ci wybrańcy mogli się mierzyć z potentatami aktorstwa, głośnymi na świat cały. W tej właśnie epoce pod względem sztuki aktorskiej wytworzyły się najcenniejsze, później nieprześcignione walory naszej tradycji, kształtował się szlachetny styl gry stołecznej, w której znalazły odbicie także przymioty obyczajowej kultury wyższych sfer towarzyskich w związku z rozwojem umysłowości i cywilizacji zachodniej.