Zawiasy do szkła

żadnej europejskiej scenie był Alojzy Żółkowski,
wielki aktor komiczny, który dwa pokolenia bawił i pocieszał, osładzając nudę i martwotę życia w niewoli. Urodzony w Warszawie dnia 4 grudnia 1814 r., zmarły dnia 22 listopada 1889 r. — syn Aloizego Gonzagi, słynnego aktora i pisarza humorystycznego, rozpoczął bardzo wcześnie karjerę sceniczną według wyrażenia kontraktu "umieszczony jako artysta dramatyczny Teatrów Warszawskich dnia 29 Czerwca — 1 Lipca 1833 r. do ról w komedjach, dramatach i melodramatach z obowiązkiem wchodzenia do chórów" z pensją 1700 złp. rocznie. W kontrakcie, zawartym z Dyrekcją Teatrów Rządowych w 1836 r. na dwa lata artysta "obowiązuje się grać role drugich młodych, charakterystyczne i komiczne według rozdania, jako też w operach "Basso parlante" i otrzymuje pensji złp. 2800 rocznie. Szybko wybił się Żółkowski na czoło artystów dramatu, wykazawszy świetny talent komiczny w roli Anglika w operze Aubera "Fra—Dia-volo"*. Pomimo tego w r. 1846 odpowiedziała dyrekcja odmownie na prośbę podwyższenia pensji, udzielając jednak 150 rubli gratyfikacji, ponieważ artysta zawarł związki małżeńskie. W roku 1847 podwyższono mu gażę z 900 rubli na 1050. W r. 1858 oprócz pensji 1650 rubli wypłacono mu jednorazowo jako dodatek rs. 600, w r. 1859 książę namiestnik rozkazem dn. 2/14 maja podniósł wynagrodzenie artysty do 2550 rubli rocznie, w r. 1868 dosłużywszy się 3750 rub. pensji, otrzymał po 35 latach służby benefis i pełną
--------------------------------------------------------------------------
* Niektóre szczegóły biograficzne zaczerpnąłem z pracy kolegi Władysława Krogulskiego "Gwiazdy — z notatek starego aktora" (Warszawa Gebethner i Wolff, 1918 r. Podwójne daty podaję w tej formie, w jakiej znalazłem je w odnośnych dokumentach.