może się sam nawet bohater zapienić. Wszędzie powinno być jak najwięcej zapału. W scenach pacholika i innych, dla kontrastu nieszkodzi dowcip i trefne błaznowanie. —
Zresztą wprawa nauczy więcej.
Romans historyczny z danego wypadku historij trochę inaczej się robi — Po prostu bierze się wypadek i rozwałkowywa na trzy tomy, podlewa rozmowami, opisami, reflexjami, wykrzyknikami, filozofją, poezją, obrazowaniem, rozbija na rozdziały, lukruje epigrafami nad każdym rozdziałem, i — podaje gorąco na stół.
Charaktery osób historycznych nie zawsze moją być historyczne. Dla czego ? na co ? Wielkie postacie dziejów, tu użyte jako sprężyny powieści, jako słupy naddrożne, ukazujące w której