www.netmag.com.pl - Aforyzmy i etiudy

Aforyzmy i etiudy

Hebbel Christian Friedrich

Aforyzmy i etiudy - strona 1
" Christian Friedrich Hebbel AFORYZMY "

Aforyzmy i etiudy - strona 2
" AFORYZMY Jedyne, co dzisiaj razi ludzi u diabla, to jego imię. Coś mi się wydaje, że geniusz nie może nigdy być sługą swojego wieku. Komizm jest nieustanną negacją natury. Gust narodu nie wyprzedza geniuszu, ale zawsze wlecze się za nim kulejąc. Wiara to nie ciemna, ale,..."

Aforyzmy i etiudy - strona 3
" Gdyby nawet wybuchła rewolucja, Niemcy staraliby się wywalczyć wolność od podatków, ale nie wolność myśli. Faust jest wspólnym towarem najważniejszej problematyki i najpotężniejszej duchowości, i dlatego nie mógłby być napisany raz jeszcze. Pojąć go, to uchwycić..."

Aforyzmy i etiudy - strona 4
" Wielką myślą religii katolickiej było to, że wybitni ludzie znaczą coś w oczach Bóstwa, a ich wstawiennictwo może być skuteczne. Autor nie jest jak winogrodnik, który pozostaje nadal trzeźwy, gdy inni sączą jego trunki. Autor już upojony, kiedy inni upajają się jego wierszami...."

Aforyzmy i etiudy - strona 5
" Żyjemy stale na rachunek przyszłości. Nic dziwnego, że czeka ją bankructwo. Tylko rankiem, kiedy wstajemy, i wieczorem, kiedy się udajemy na spoczynek, spoglądamy w niebo, nie zaś podczas gwarnego, hałaśliwego dnia. Nasza epoka jest parodią wszystkich poprzednich. Prawdopodobnie..."

Aforyzmy i etiudy - strona 6
" Bardzo interesuje mnie Hamann; w człowieku, którego czytują tylko Goethe, Jean Paul, Herder (i nikt poza nimi) musi być coś wielkiego. Bardzo to źle, jeżeli się poszło daleko, ale przecież nie dosyć daleko; i to właśnie jest klątwą naszych czasów. Wielu ludzi pisze nie dlatego,..."

Aforyzmy i etiudy - strona 7
" Wielcy ludzie są wykazami treści człowieczeństwa. Najgłupsze barany są jednocześnie z reguły najdrapieżniejszymi wilkami. Na każde ludzkie działanie wywiera wpływ przypadek. Cyrulik, który drżał przed Napoleonem, mógł mu łatwo poderżnąć gardło. Dlatego bohater musi być..."

Aforyzmy i etiudy - strona 8
" Nie istnieje czysta prawda ani też czysty fałsz. Wybaczą ci chętnie największe zło, jeżeli tylko nie stałeś się wskutek niego złym. Napoleon był nawet po śmierci ulubieńcem fortuny. Wszyscy jego przeciwnicy znaleźli się w sytuacjach, które naocznie wykazały ich nikczemność..."

Aforyzmy i etiudy - strona 9
" Musimy działać; nie po to, aby przeciwstawić się losowi, to nad nasze siły, ale żeby wyjść mu naprzeciw. Sam nie wiem, co sprawia okropniejsze wrażenie: widzieć wariata czy też człowieka, który w sposób bystry i inteligentny stara się udowodnić absurd. Wyobrażać sobie..."

Aforyzmy i etiudy - strona 10
" Złodziej, który nie zostanie od razu powieszony, ma pretensje do godności. Istnieje wiele rzeczy, które życzyłbym sobie zobaczyć, posłyszeć, przeżyć jako dziecko. Na pewno byłbym teraz kimś zupełnie innym. Jakże wiele ludzkich nadziei jest jak iskry wśród nocy: nie..."

Aforyzmy i etiudy - strona 11
" Język często staje się grabarzem zagadnień; określa je z grubsza, a ludzie sądzą, że nie ma tu już więcej nic do myślenia. Kto nie ma pręta różdżkarskiego, może spokojnie śnić o skarbach. Zawiść staje się biedniejsza, kiedy widzi, że ktoś się wzbogacił. Niewielka to..."

Aforyzmy i etiudy - strona 12
" Wielu widziałoby dobrze, gdyby nie okulary, które noszą. Roztrząsania filozoficzne: senne majaki rozumu. Wszystko zależy od tego, czy idea pokonała poetę, czy poeta ideę. Jak inni go widzą i za co go mają, to tworzy atmosferę, w jakiej człowiek żyje, najgorsza zaś może..."

Aforyzmy i etiudy - strona 13
" Bić kogoś często, to kuć mu pancerz z jego własnej skóry. Życie ukształtowane bierze już śmierć w ramiona, tylko gdy się ono dopiero rozwija, wyzwala z nasienia, jest właściwym życiem. Po tym, kto stracił koronę, nie należy się spodziewać, że będzie zabiegał o kram z..."

Aforyzmy i etiudy - strona 14
" Człowiek jest wprawdzie bytem samoistnym, ale tylko wrażenia przychodzące z zewnątrz dają mu świadomość istnienia. Można przebiec obok celu. Jak natura kształtuje rzeczy od zewnątrz, sztuka winna je rozwijać i oświetlać od wewnątrz. Jej obowiązek to dać ciało duchom..."

Aforyzmy i etiudy - strona 15
" Góra wprawdzie tu stoi, ale kto chce się rozkoszować pięknymi widokami, musi mieć nogi, ażeby się wspiąć na nią. Deszcz pada wprawdzie przez powietrze, ale użyźnia tylko ziemię. Faust Goethego obejmuje wszystkie tajemnice świata; nie może jednak wypowiedzieć ich..."

Aforyzmy i etiudy - strona 16
" Tylko znalazłszy się na wodzie myślimy o ziemi, a nie wtedy, kiedy ją mamy pud stopami. Z grzechami bywa jak z brodą. Tylko silnych stać i na to, i na to. Po to masz głowę, żeby można było ją uciąć. Także w dziedzinie sztuki istnieje granica, poza którą tolerancja byłaby..."

Aforyzmy i etiudy - strona 17
" Czy to mężczyźni, którzy spotkawszy niedźwiedzia udają martwych? Mężczyzna walczyłby. Za głupstwami kryją się zawsze myśli, których nie można urodzić. Kto nie ma granic, łatwo zalicza uniwersum do swego indywiduum. Astronom studiuje na niebie cuda stworzenia; chłop patrzy w..."

Aforyzmy i etiudy - strona 18
" Tylko Goethe w swoich młodzieńczych pieśniach daje wyraz czystej błogości, błogości samej w sobie, wypływającej z samego faktu istnienia; inni wypowiadają jedynie błogość wywalczoną. Nieszczęście rodzi tylko bliźnięta. Wielu sprawia takie wrażenie, jakby dopiero co..."

Aforyzmy i etiudy - strona 19
" Pojmowanie gmatwa się często w ludzkim umyśle, ponieważ chce pojąć samo siebie. Cierpienie czyni przedwcześnie dojrzałym. Uczucie jest wziętym z życia materiałem, który dopiero musi być ukształtowany. Kto nie ma siły, aby być uczciwym, nie ma jej też, aby wierzyć w..."

Aforyzmy i etiudy - strona 20
" Słońce ma plamy. Nie rzucają one jednak cienia. Sztuka jest sumieniem ludzkości. Są ludzie, którzy, gdyby płonął świat, żałowaliby tylko płonącego razem z nim swojego domu. [...] Człowiek Otwiera oczy, znowu je zamyka, A co zobaczył, w sny..."

Aforyzmy i etiudy - strona 21
" Gdyby wszyscy ludzie byli geniuszami, uważałbym to za naturalne; ale to, że są tacy, jacy są, wprawia mnie w zdumienie. Czym kto może się stać, tym już jest — co najmniej dla Boga. Żyć to być stronniczym. Orzeł właśnie dlatego, że umie latać, nie umie chodzić. Wszystko..."

Aforyzmy i etiudy - strona 22
" Dopuszczalny rodzaj samobójstwa. Z powodu znieważenia idei moralnej człowiek wykonuje z całkowitym spokojem wyrok śmierci na sobie. Miłość przemija. Tak. Ale woda chrztu wysycha także. Czy mamy wobec tego lekceważyć świętość chrztu? To, co najwyższe, najpiękniejsze, traci na..."

Aforyzmy i etiudy - strona 23
" Skończony nihilista, który zniweczył w sobie wszelkie różnice między dobrem i złem, może zostać wszystkim, nawet szpiclem policyjnym. Na wojnie zabija się wprawdzie innych, ale nie jest to w żadnym wypadku oświadczeniem, że się zasługuje na śmierć samemu. Świat jest grzechem..."

Aforyzmy i etiudy - strona 24
" Głupota tępych łbów jest zawsze mimowolną parodią mądrości ludzi inteligentnych; nawet tu nie stać głupców na oryginalność. Róża zna tylko słońce, które całuje — ale nie zna korzenia, z którego wyrasta. Co należy zrobić po upadku? To, co robią dzieci:..."

Aforyzmy i etiudy - strona 25
" Istnieją w naszej nowej literaturze niemieckiej takie wiersze, których by nie można usprawiedliwić nawet wtedy, gdyby dekalog głosił: Pisz wiersze! Król ma mniej prawa do tego, żeby być indywidualnością, aniżeli ktokolwiek inny. Jak ziemia pochłania ciało, tak opływająca nas..."

Aforyzmy i etiudy - strona 26
" Możesz filozofować pozostając w kręgu zakreślonym przez państwo i Kościół, to znaczy możesz udowadniać, że to, co zrobiliśmy, jest dobre. Żaden człowiek nie może niczego do swojej osoby do-myślić ani też od niej od-myślić. Jeżeli w naszym świecie wydarzy się lub..."

Aforyzmy i etiudy - strona 27
" Rośnij, chłopcze, byleś miary właściwej nie przerósł! „Żądasz za wiele!" Żądani tyle, ile sam daje; rzeczywiście: jest to wiele. Obserwować statek, na którym się płynie, zamiast oceanu, który go unosi. Co może poeta w tych barbarzyńskich czasach? Żeby sam pozostał..."

Aforyzmy i etiudy - strona 28
""

Aforyzmy i etiudy - strona 29
" Historia — pamięć ludzkości. Kamieniami można rzucać i bronić się, ale nie rzeźbami! Bądź czymś! Chciej czegoś! Bądź moim wrogiem, chciej mnie zamordować, dobrze, istniejesz dla mnie, jesteś dla mnie czymś, ba cóż mogę zdziałać z niczym! Moja myśl, że sen i poezja..."

Aforyzmy i etiudy - strona 30
" Większość ludzi traktuje wiersz sam w sobie jako osiągnięcie i dlatego jest tak wyrozumiata dla wszystkiego, co w wierszu zostało powiedziane. Czytam Soldana Historię procesów czarownic. Szczęśliwe zwierzęta, że nie mają historii! Osobliwe przy tym, że nie czyta się, tak..."

Aforyzmy i etiudy - strona 31
" Człowiek nie może doścignąć natury, tylko ją przewyższyć; jest albo ponad nią, albo poniżej niej. Robak będzie pasożytował jeszcze podczas końca świata. Ślepy musi macać, żeby się zorientować; temu, kto widzi, nie jest to potrzebne. Talent musi rozważać; geniusz..."

Aforyzmy i etiudy - strona 32
" Kto jest największym człowiekiem? Ten, który nawet w pożarze świata upiecze sobie jabłku! Jest to pytanie, czy muzyk tworzy swoją muzykę, czy też ją słyszy i czy jego ucho nie jest rzeczywiście otwarte na muzykę sfer. „Gdzie panuje despotyzm, drży każdy, ale nikt tak bardzo..."

Aforyzmy i etiudy - strona 33
" Kultura zaczęła się od listka figowego. Sądząc po tym, co dzieje się we Francji — kończy się z jego odrzuceniem. „To, co namalowałeś, nie przypomina mojej twarzy". Cóż, postaraj się, żeby twoja twarz upodobniła się do tego, co namalowałem! Płaczącego mężczyznę trzeba..."

Aforyzmy i etiudy - strona 34
" Napoleon i katechizm! Czyż mogłaby indywidualność, która wkroczyła w świat, aby go przeobrazić i nadać mu nowe prawa, mieć respekt wobec praw, które podtrzymywał tylko istniejący porządek rzeczy? Masz nieprzyjaciela. Co to znaczy? Że masz przed sobą człowieka, którego musisz..."

Aforyzmy i etiudy - strona 35
" Dopiero kiedy dom stanie w płomieniach, okazuje się, jak wiele mieszkało w nim robactwa. Wtedy i król dowiaduje się, z ilu to szczurami przebywał pod jednym dachem. Istnieją ludzie, którzy wyglądają jak dzieci, ale dzieci innego świata. Należy do nich Tieck. �?ańcuchy Kolumba..."

Aforyzmy i etiudy - strona 36
" Dlaczego mnie nie prześladują? zapytuje geniusza tryumfująca przeciętność. Dlatego, że nie zagraża, ażeby włosie z ogona stało się głową. Gdyby jedynym uzasadnieniem chrześcijaństwa wobec rozumu było, iż jest najmądrzejszą i najtrwalszą instytucją organizacyjną i..."

Aforyzmy i etiudy - strona 37
" Kto liczy krople swego potu, nie będzie liczył pieniędzy. Jeżeliby maszyna miała, zmiażdżywszy człowieka, stać się żywą istotą, któż by ją łajał? A jednak... Niektórzy uważają się za grzecznych tylko dlatego, że posługują się słowami, a nie pięściami...."

Aforyzmy i etiudy - strona 38
" Duchy, jak wierzy lud, dają się zaklinać, ale nie Pan Bóg. Nie możesz zatrzymać wiosny, tylko ją ograbić. Wieszczby to nie paragrafy. Młodzieniec żąda od dnia, żeby mu cos przyniósł, mężczyzna jest zadowolony, jeśli niczego nie zabierze. Miedzy berłem i kijem żebraczym..."

Aforyzmy i etiudy - strona 39
" Większość ludzi będzie się dziwić, że Karol V wstąpił do klasztoru, chociaż był cesarzem. Niektórzy wszakże myślą, że uczynił to, ponieważ był cesarzem. Badają jedni drugich i dlatego nie mają czasu badać Boga i świata. Temu możesz podać ten palec, tamtemu drugi; ale..."

Aforyzmy i etiudy - strona 40
" Wspinanie się ma granice, upadek — nie. „Człowiek nie może być wobec zwierząt człowiekiem, ale tylko myśliwym, rybakiem lub pasterzem." Meyerbeer nie spał tak dobrze po swym najwspanialszym sukcesie, jak Mozart po swym największym niepowodzeniu. Wielkość filologa polega na tym,..."

Aforyzmy i etiudy - strona 41
" Użyj jakiejś rzeczy w sposób całkowicie sprzeczny z jej przeznaczeniem, a zniszczysz ją, choćby rzeczą taką była armia. Polip potrafi sam siebie uzupełnić. Każda z jego części wytwarza nową samodzielną całość. Człowiek zostaje zawsze częścią i potrzebuje wszystkich..."

Aforyzmy i etiudy - strona 42
" ETIUDY Dzień przed rozstaniem jest mogilnym krzyżem; dźwiga napis nagrobny. Nie ma w życiu mielizn, tylko głębie, nie ma głębin, tylko topiele. Czy z tego, że szatan krąży jak ryczący lew, wynika, że każdy lew jest szatanem? Ileż świateł zawdzięcza to, że je..."

Aforyzmy i etiudy - strona 43
" Małe dziecko obudziło się w monachijskiej kaplicy cmentarnej, usiadło w trumnie i zaczęło się bawić kwiatami. Przyszłość bez twarzy. Stare portrety — rozbite formy człowiecze. Siedzieć rozgrzawszy się szklanką zimnej wody — i nagła myśl: teraz mógłbym wypić śmierć!..."

Aforyzmy i etiudy - strona 44
" Każdy pijak jest uosobieniem wstrzemięźliwości, kiedy pije wodę. Blask światła rozjaśnia nagle białą ścianę i jakiś głos woła: czytaj! Nie widzę jednak żadnego napisu. „Nie możesz przeczytać? A tam przecież zapisana jest cała twoja przyszłość." Wspaniale by to było,..."

Aforyzmy i etiudy - strona 45
" Lód z łez jest najtwardszym i najzimniejszym lodem. A przecież powstał z żaru! Wydychanie duszy w list. Dusza jak barometr. Twarz jak talia kart. „Wybuchło to we mnie, jak bomba!" Uczucia i myśli z nieprawego łoża. Człowiek cichy jak dom Boży. Kiedy człowiek jest..."

Aforyzmy i etiudy - strona 46
" Klucza od szafy nie można zamknąć w szafie. Serce napełnione błogością jak oko światłem. „Mam prawo nienawidzić świata, który zrobił mnie tym, czym jestem!" Widzieć coś jak w blasku płomieni Sądu Ostatecznego. Od nadmiaru światła nie widzi się słońca. Nieprzyjaciel..."

Aforyzmy i etiudy - strona 47
" Myślę, że wolno się zataczać, kiedy ziemia drży, a niebo stroi grymasy. Świat: wielka rana Boga. Zakazać lustru odbijania obrazów. Jak często wiemy śpiąc, że śpimy. Ale wiemy także, że w pokoju zimno, że kawa nie gotowa — i śpimy dalej. Nie da się namalować słońca na..."

Aforyzmy i etiudy - strona 48
" Wiara, miłość, nadzieja: wierz, miła nadziejo! Traci się przyjaciół jak zęby. Ostatecznie nie miewa się już bólów, ale także... Róże i lilie, gdzie są wasze owoce? Co myśli największy człowiek? Myśli sobie: niech diabli wezmą cały wasz gatunek, jeżeli jestem tym, za co..."

Aforyzmy i etiudy - strona 49
" „Wcisnął światu w rękę wyrok śmierci dla niego napisany pięknym gotykiem. Świat oklaskuje kolorowe litery i nie przeczuwa nawet ich sensu." (O wielkim poecie). Złe wino: cnotliwe wino. Mała dziewczynka w parku Tuileries o oczach kłujących jak pszczele żądła. Być zmuszonym do..."

Aforyzmy i etiudy - strona 50
" „Tak mówi po niemiecku, jakby ten język zgrzeszył, a on miał go za to ukarać!" Mieć 365 przyjaciół! „Bóg słyszy także to, co śpiewamy w myśli." Ogień umiera, kiedy nie zabija. Wiersze o kulawych rymach: ospowate twarze. Czy można to lub owo powiedzieć? (u złych..."

Aforyzmy i etiudy - strona 51
" Czy Rafael zobaczył kiedykolwiek coś brzydkiego? ,,Jego głowa jest najlepszą na świecie gilotyną myśli." Ludzie, którzy tak długo jedzą, że aż — zaczynają od początku. — Ludzie, którzy by chętnie wskrzesili Jozuego, żeby zatrzymał słońce, bo chcieliby skończyć..."

Aforyzmy i etiudy - strona 52
" Żeby to pojąć, konieczny jest promień Syriusza. Pewien człowiek ożenił się z wdową, żeby mieć pamiątkę po jej mężu. „Ten duchowny wygląda tak, jakby był Chrystusem, Bogiem, a ja �?azarzem, który mu jeszcze nie podziękował za wskrzeszenie!" Odebrać echu ostatnie słowo...."

Aforyzmy i etiudy - strona 53
" Broda niczym prastara puszcza, w której wedle francuskich wzorów wycięto twarz. Jegomość, który ślubował nie śmiać się nigdy, ponieważ raz nie zapłakał w porę. Kiedy śnieg pada: najwygodniejszy sposób, aby wybielić wszystkie diabły. Sen: czerwony jak krew księżyc,..."

Aforyzmy i etiudy - strona 54
" Sława zyskana pod ziemią, na krecich drogach. „A jednak stanowi to ograniczenie dla Boga, że nigdy nie może zostać łajdakiem!" Aktor, który był jednocześnie brzuchomówcą i zawsze wywoływał siebie. Pan kicha w pokoju. Służący kłania się w przedpokoju życząc zdrowia...."

Aforyzmy i etiudy - strona 55
" Samotnik, który zamieszkał w gospodzie. „Prawą ręką malować, lewą pisać ogłoszenia o obrazie!" Diabeł pokazał komuś wspaniały pogrzeb i powiedział: będziesz tak samo pięknie pochowany, kiedy popełnisz samobójstwo! Czy jest obrazą dla cieląt, jeżeli ktoś nie lubi..."

Aforyzmy i etiudy - strona 56
" Ten, kto idzie piechotą, zobaczywszy jeźdźca myśli: szybciej ruszyłeś w drogę, ale za to łatwiej skręcisz kark. Sądny dzień: olbrzymi czerwony kwiat, który pochłania wszelką czerwień i z którym wszelka czerwień znika ze świata; potem niebieski... Talenty pianistyczne, zanim..."

Aforyzmy i etiudy - strona 57
" „On cię oszkalował! Ale popełnił przy tym błędy ortograficzne!" Fałszerz, ale inny niż ci pospolici, który wyłącznie dla przyjemności bił monety z czystego złota i dyskredytował w ten sposób walutę państwową, ponieważ jego pieniądze były z lepszego stopu. „Zaciąłem..."

Aforyzmy i etiudy - strona 58
" Trzepnij go tylko w łeb, zaraz przestanie śpiewać. Barwy republikańskie zostały zakazane. Czy róże będą tego roku czerwone? Myśliwy oparł strzelbę o drzewo. Przebiegał koło niej zając, potrącił ją, wypaliła, i myśliwy padł martwy. Każdy zamek w drzwiach jest paszkwilem..."

Aforyzmy i etiudy - strona 59
" „Nie jest bynajmniej naiwny w swoich błędach drukarskich!" „Doszło tylko do komedii wyzwania, nie do tragedii pojedynku." Akcja wlecze się jak grudniowa mucha. „Nie znasz tego, kto wyryje napis na twym grobie!" Kto rzuci perlę w morze, tylko dlatego że są nurkowie, którzy by..."

Aforyzmy i etiudy - strona 60
" Ludzie, których trzeba strzec, żeby nie za często oglądali słońce, bo odurza ich ono, jak innych szampan. Jak głęboko tkwi w naturze ludzkiej potrzeba sztuk pięknych, dowodzi fakt, że w epoce fraka ciągle jeszcze pełno malarzy. „Chciałbym przeżyć Sąd Ostateczny!"..."

Aforyzmy i etiudy - strona 61
" Powiedz do dźwięku: nie przebrzmiewaj! A on nie przebrzmi. Stary Tieck: blękitnooki orzeł o postrzelanych skrzydłach. Węże dławią powoli. Śmierć od błędu drukarskiego w nowym dziele medycznym. Moje dramaty mają za dużo wnętrzności; moi współcześni — za dużo skóry...."

Aforyzmy i etiudy - strona 62
" Pisanie powieści to dobry interes, jeżeli się ma krytykę za żonę. Krzak różany, który zginają do ziemi róże. Skąpiec sprawia sobie przyjemność i czyta książkę kucharską. Semele, którą Jowisz oddaje na zniszczenie błyskawicy najwyższego piękna. Rankiem koło kwiatu,..."

Aforyzmy i etiudy - strona 63
" Nie musisz pytać wyroczni, żeby wiedzieć, gdzie wisi klucz od domu. Ostatni upalny dzień lata, za którym się skrada pierwsza noc jesieni. Myśl o śmierci: szron na kwiecie. "