wszelka czyniona z naszej strony, zamiast menerów ruskiej agitacyi, skłonić do zrzeczenia się raz powziętych widoków i celów, drażnić ich tylko niepotrzebnie, zagrzewać do podwojenia zabiegów i nowego im bodźca dodawać musiały; co zaś najgorsza, kwestyą która pominięta i samej sobie zostawiona, byłaby była zapewne na siłach omdlała i byłaby była w końcu na niemoc sama zamarła, potęgowały dopiero do siły kwestyi żywotnej i zamieniały w kwestyą stanu!
Niechcąc więc agitatorów ruskich ani drażnić, ani ich do nowych usiłowań zagrzewać, niechcąc im dodawać nowych bodźców i stimulować więcej jeszcze ich zapału, trzymaliśmy się w obec całego tego sporu biernie bośmy mu niechchcieli nadawać tego znaczenia i wagi, których zostawiony samemu sobie nie miał; a tem samem niechcieliśmy go naszą pomocą, podnosić do godności kwestyi stanu. —
Zdaniem albowiem naszem w całej tej zwadzie, jeden był tylko pewnik matematyczny i dwa domniemania. Pewnikiem było wedle nas, że lud ruski, to jest włościanie obrządku greckiego, zamieszkający wschodnie cyrkuły Galicyi, ani byli przyczyną, ani są autorami całego tego krzątania się; lecz że mu assystują, że mu potakują, ulegając wpływowi jedynie kościelnemu, któremu z względu na stan ich oświaty, muszą być i są wyłącznie poddani. Pewnikiem przeto było dla nas i jest do dziś dnia, że te 3 milijony uciemiężonych jakoby przez kogoś Rusinów, w których imieniu odbywa się cała ta agitacya, wiedzionym jest ten spór improwizowany, pisane są adressa, zanoszone skargi; że powtarzamy te 3 milijony o-